54 



DZIAŁ III. BOTANIKA. 



powiedziane w przedmowie do Flory Francyi, że największerni wrogami botaniki 

 są botanicy nicmający pod ręka. obszernej biblijoteki i zielników. Przy naszych 

 środkach naukowych łatwo zostać takim wrogiem. Dopiero sprawa ostromleczn 

 Ujejskiego się rozjaśniła, gdy drogą, zamiany, ułatwionej mi dzięki p. Szyszyłowi- 

 czowi, zostałem posiadaczem zasuszonych ostromleczów brodawkowatych z okolic 

 "Wiednia. Obejrzawszy je, przyszedłem do przekonania, że ostromlecz z Ujejścia 

 jest to Euphorbia epithymoides Jacq, w formie mniej włosistej niż bywa 

 w okolicach Wiednia i z torebką, nieco rzadziej okrytą karmazynowemi brodaw- 

 kami nitkowatemu 



Roślina ta w Królestwie Polskiem nie była znajdowaną. Kuapp nie zalicza 

 jej do ostromleczów Galicyi, nieufając zdaniu Zawadzkiego, który ją umieszcza 

 w gajach Podola (galicyjskiego) i Bukowiny, nieufając zaś dlatego, że tej rośliny 

 inni autorowie nie wzmiankują w Galicyi i na Bukowinie. Ledebour wymienia 

 na Wołyniu i Podolu, ale E. epithymoides L, nie Jacq. (Schlechtendal 

 i Langethal za synonimy je uważają; niektórzy autorowie za odmienne gatunki). 

 Prócz tego Ledebour zaznacza, że zdaniu Eichwalda o znajdowaniu tej rośliny na 

 Wołyniu przeczy Besser. W nowszych czasach znajdowana była w Humaniu 

 na Ukrainie i na Podolu w Raszkowie nad Dniestrem. Miejscowość to znana 

 obecnie szerokiemu kołu wielbicieli Pana Wołodyjowskiego. Na Litwie, w Pru- 

 sach, w Poznańskiem i na Szląsku ten ostromlecz nie rośnie. W Niemczech znane 

 tylko jedno stanowisko: Aigenbach pod Landshutem w Bawaryi, w zlewie Du- 

 naju. Znajduje się na Morawach, w Austryi, Krainie, Styryi i dalej, zawsze na 

 gruntach wapiennych. Przez Serbiją, Rumuniją, Turcyją, dosięga Azyi Mniej- 

 szej. 



Widzimy z powyższego, że Ujejście jest stanowiskiem najdalej wysuniętem 

 ku północy. 



Narysowałem ostromlecz ujejski w naturalnej' wielkości (fig. 1), bo okazy 

 z Ujejścia i z pod Wiednia różnią się wyglądem od rysunku Reichenbacha (Icones. 

 Tom 5, n 4764) i jeszcze bardziój od rysunku Schlechtendala i Langethala (FI. v. 

 Deutsch. 5 Auflage. Tom 20, n. 2061). Część różnic ostromleczu Ujejskiego od 

 rysunków niemieckich stąd może pochodzić, że wspomniane wizerunki przedsta- 

 wiają rośliny w dobie kwitnienia (Maj), moje zaś okazy są. znacznie później zbie- 

 rane (Lipiec), mogły się więc promienie baldaszków znacznie wydłużyć, a stosu- 

 nek pokrywy k wiato w ej do torebki nasiennej znacznie zmienić. Nawet bardzo 

 słaba włosistość roślin ujejskich może ma związek z czasem ich zbierania. To- 

 rebkę i jasno czekoladowej barwy nasienie narysowałem w 3 krotnem powiększe- 

 niu na długość. 



Wracam między buki. 



W głębi lasu w wielu miejscach tak cienka warstwa rodzajnego gruntu na 

 muszlowcu, że grube korzenie buków rosścielają się poziomo, wystając do połowy 

 nad ziemię. Eluszcz^ (Hedera Helix L) czepia się korzeni. Wszędzie dużo 

 wilczego łyka (Daphne Mezereum L) i janowca farbierskiego (Genista 

 tinctoria L) dwu form: omszonej i gładkiej. 



W zacisznem miejscu, gdzie w dołku nagromadziła się próchnica, znalazłem 

 kwitnący bidaicnik czericony (Ccphalanth era rubra Rich). Wśród takiego oto- 



