62 



DZIAŁ III. BOTANIKA. 



pującemi już to w kształcie kopuł, już to jako wzgórza płaskie; doliny między 

 niemi wypełniają, warstwy dyluwijalne, które też często przykrywają i same wy- 

 żyny. 



Pod względem petrograficznym w zachodniej części gub. Grodzieńskiej 

 najwyższe piętra kredy przedstawiają, mniej lub więcej zwięzłe margle kredowe, 

 natomiast we wschodniej części terenu przeważa ziemista kreda, zawierająca 

 zwykle mnóstwo krzemieni; niekiedy zaś, jak w powiecie wołkowyskim, w po- 

 bliżu wychodni kredowych spostrzegać się dają gliny plastyczne częściowo prze- 

 mięszane z warstwami dylu wij alnemi, gliny te autor uważa jako bespośrednio 

 leżące na kredzie. 



Z głazów narzutowych na baczną uwagę zasługują głazy skał miejscowych 

 do tych ks. Giedroyć zalicza w zachodniej części gub. Grodzieńskiej liczne głazy 

 ze skamieniałościami glaukonitowej, piaszczystej opoki, we wschodniej' zaś — 

 oprócz glaukonitowych twardych piaskowców, jedynie krzemienie; skały te nie 

 zawierają skamieniałości. 



Za prawdopodobne głazy lokalne poczytuje jeszcze autor odłamy gąbczaste- 

 go krzemienia i wapieni krzemiennych, znajdowanych na ograniczonej przestrze- 

 ni w okolicy Białowieży i zawierających skamieniałości górnojurajskie. 



Obecność tych głazów ma wykazywać nieznaczną miąszość w pobliskich 

 miejscowościach formacyi kredowej, oraz zniszczenie częściowe warstw nietyl- 

 ko trzeciorzędowych lecz i kredowych przed przykryciem ich przez napływy 

 dyluwijalne. 



W czasie wycieczki naszej widzieliśmy dość wielką obfitość krzemieni na 

 tak zwanych górach Krzemiennych w straży Okolnickiej; głazy zaś granitowe 

 (oprócz małych, rossianych po polach w środku puszczy), większych rozmiarów, 

 nagromadzone w pagórkowate stosy znajdują się w uroczysku Zamczysko straży 

 Augustowskiej; w innych strażach tylko gdzieniegdzie wyglądają z pod próchnicy, 

 mchu lub kobierca roślin zielnych. 



W warstwach dyluwijalnych puszczy Białowieskiej p. Siemiradzki ') rozróż- 

 nia dwa piętra, różniące się barwą i niezgodnem uławiceniem; dolne piętro tworzy 

 szarawy lub biały margiel, silnie burzący się z kwasami z pozostawieniem piaszczy- 

 stego osadu, górne — żółte piaski lub piaszczyste gliny z głazami narzutowemi, 

 które również znajdują się w dyluwijum dolnego piętra. Takie uwarstwienie 

 widział rzeczony autor kolo miasteczka Narewki i za wsią Nowo-Berezowem 

 w głębokich dołach, w których lud okoliczny kopie glinę (margiel). Margiel ten, 

 uważany przez p. Siemiradzkiego za dolne piętro dyluwijum, prawdopodobnie 

 jest górną warstwą formacyi kredowej, występuje na powierzchnię tylko na 

 szczytach wzgórz, miejsca zaś niższe" zajmują piaski lub gliny piaszczyste. 



Z powyżej powiedzianego widzimy, że grunt w puszczy jest rozmaity, boga- 

 ty w wapno na wzgórzach, na ich stokach piaszczysty lub gliniasty, miejscami 

 bagnisty i błotnisty, szczególniej w północnej części, mianowicie w straży Narew- 

 skiej, największą zaś część stanowi lekki urodzajny czarnoziem i próchnica, utwo- 



!) Wszechświat z 1885 r. IV, Nr 38. 



