66 



DZIAŁ III. BOTANIKA. 



w dwu kierunkach linijami: równoległe do południków przeprowadzone są. w od- 

 ległości wiorsty jedna od drugiej, równoległe zaś do równoleżników oddalone Bą 

 o dwie wiorsty od siebie. Takich „kwartałów," mających każdy dwie wiorsty 

 kwadratowe, strzelec pilnuje kilka lub kilkanaście, odpowiednio do tego gdzie są 

 położone, mniej po brzegach, więcej w głębi puszczy. Objazdowy strzelec ma 

 pod sobą kilku zw3 7 czajnych strzelców. Jedni i drudzy zależą od leśniczego, 

 zwierzchnika w leśnictwie, jakich na terytoryjum puszczy znajduje się cztery: 

 Królowo-Mostowskie, Browskie, Hajnowskie i Stołpowickie. Podział puszczy na 

 leśnictwa sięga 1846 r. } w tym roku została podzieloną na pięć, z nich następnie 

 leśnictwo Białowieskie było zniesione. 



Zarządzający całą puszczą Białowieską i zwierzyńcem rezyduje we wsi Bia- 

 łowieży. 



W czasach, kiedy kraj nasz posiadał obszerne lasy i bory, w których nie 

 brak było rozmaitej zwierzyny, wtedy już królowie polscy w cieniu wspaniałych 

 drzew puszczy Białowieskiej szukali odpoczynku lub zabawy myśliwskiej. Pa- 

 mięć o niektórych z nich dotąd się przechowała. Tu miał polować Jagiełło 

 z bratem Witoldem; wspomnienie łowów Stefana Batorego uwiecznione zostało 

 w nazwie wzgórza, góra Batorego (Batorowa hora) między Hajnowszczyzną 

 a Białowieżą niedaleko zwierzyńca; wieś Królowy Most wzięła nazwę od mostu, 

 postawionego w 1752 r. na rzece Leśnej na roskaz Augusta III; szczątki tego mo- 

 stu dotąd można oglądać, jak również obelisk z białego piaskowca, wzniesiony 

 nad samą Narewką we wsi Białowieży, a wyliczający trofea myśliwskie tego 

 króla. 



Wspomnieć można, że Dembiński w r. 1831, otoczony zewsząd przez nie- 

 przyjaciela, pod osłoną tej puszczy dokonał słynnego swego odwrotu po bezowoc- 

 nych usiłowaniach przeniesienia powstania w granice Litwy. 



Spiżowy żubr, umieszczony przed wjazdem do zwierzyńca, przypomina po- 

 lowanie Cesarza Aleksandra II. 



Różne warunki fizycznej i gieologicznej natury wpłynęły na niejednakowe 

 rozmieszczenie drzew i kobierca zielnej roślinności, pokrywającej powierzchnię 

 puszczy Białowieskiej. Rzeczywiście, łańcuch wzgórz, jako znacznie nad poziom 

 wyniesiony, bogaty w wapno i bardziej wilgotny, aniżeli łatwo przepuszczające wodę 

 piaszczyste jego stoki, zacieniony jest wspaniałemi liściastemi lasami; tu dąb, 

 grab, jesion, klon, wiąz, lipa, osina, brzoza obok siebie rosną; z tych drzew tylko 

 na pierwszem miejscu wymienione zajmuje wyłącznie pewne przestrzenie, grab 

 zaś koło wioski Zastawy. Również bujniejsza wegetacyja i bardziej różnorodna 

 flora zielna panuje na wzgórzacb, aniżeli na ich stokacb, pokrytych strzelającemi 

 wysoko pniami sosen. Miejsca niskie, wilgotne, w posiadanie swe zajmuje świerk, 

 a brzegi rzek i rzeczek — olsza i różne gatunki wierzb. 



Podszycie tych lasów wogóle bardzo biedne, tylko leszczyna (Corylus 

 Avellana L) jest pospolitą i miejscami tworzy gęstwiny; inne krzewy jak: 

 Lonicera Xylosteum L, Viburnum Opulus L, Iuniperus communis 

 L, Evonymus verrucosus Scop, Daphne Mezereum L spotykają się 

 dość rzadko; bardzo rzadko przytrafiają się: Cornus sanguinea L, Evony- 

 mus europaeus L, Rhamnus cathartica L i Crataegus monog-yna 



