BŁOŃSKI, DRYMMEB, EJSMOND. PUSZCZA BIAŁOWIESKA. 



67 



Jacq; tylko w miejscach wilgotnych rosną, nader obficie: Ledum palustre L 

 i Vaccinium uliginosum L, a w suchych: Cytisus supinus Jacq i C. 

 nigricans L. 



Grdybyśmy główne gatunki drzew, tworzących lasy, chcieli przedstawić 

 w odsetkach, to na sosnę przypadnie 40%, na świerk około 20%, na dąb 3%, po- 

 zostałe 37% rozdziela się na różne wyżej przytoczone drzewa '). 



Gospodarstwo leśne prowadzi się na całym obszarze puszczy Białowieskiej, 

 przynosząc dochodu rocznie 180000 rs. za sprzedane przez licytacyje poręby i po- 

 jedyncze sztuki drzewa okolicznym mieszkańcom, prawo paszenia bydła, zbierania 

 jagód, grzybów, mchu, pędzenia w dwa miejscach na terytoryjum puszczy smoły 

 z wykopanych korzeni przewróconych lub zrąbanych drzew. 



Materyjał drzewny małą tu posiada wartość, jak tego, oprócz pni gnijących 

 w wielkiej ilości, dowodzą i ceny. 1 tak sążeń drzewa dębowego, jesionowego, 

 grabowego i sosnowego, kosztuje na miejscu w puszczy jednego rubla, sążeń zaś 

 świerkowego i brzozowego tylko 60 kopiejek. 



Między mieszkańcami lasów pierwsze miejsce zajmuje, najważniejszy ssak 

 naszej fauny, żubr. Wobec prac o tych zwierzętach prof. Wrześnio wskiego 3 ) 

 i p. Wałeckiego 3 ), możemy tu tylko nadmienić, że żubrów w puszczy obecnie 

 znajduje się sztuk 420, w zwierzyńcu zaś 11, to jest 3 samców, 5 żubrzyc i 3 młode, 

 między temi ostatniemi jedno tegoroczne. Danych tych, ręcząc za ich prawdzi- 

 wość, łaskawie udzielił nam p. Wallenburger, zarządzający puszczą Białowieską, 

 którego uprzejmości zawdzięczamy możność zwiedzenia puszczy, ujrzenia żubrów 

 a nawet pomoc w rozkazie danym strzelcom służenia nam za przewodników 

 w naszych wycieczkach botanicznych. 



P. Wallenburger osobiście rozkazał służbie zwierzyńca pokazać nam żubrów, 

 lecz odszukanie ich na przestrzeni prawie 12 wiorst kwadratowych, jaką zajmuje 

 zwierzyniec, przecięty rzeczką Krynicą w straży Hajnowskiej, nie jest łatwą 

 rzeczą. Szczęśliwym trafem, po godzinnem chodzeniu, byliśmy blisko trzech 

 brodaczy, gdy, spłoszone naszemi krokami stado jeleni, zwróciło ich w inną stro- 

 nę. Słońce już zachodziło, dwie godziny drogi oddzielało nas od naszej kwatery, 

 albowiem ekskursyje nawet do najdalszych punktów, chcąc się lepiej zaznajomić 

 ze światem roślinnym, odbywaliśmy per pedes Apostolorum, zrezygnowaliśmy 

 więc z uji*zenia króla tych lasów. W tern na znak przewodnika zatrzymaliśmy 

 się na szerokiej wyciętej linii, przez którą w tej chwili w ciężkich podskokach 

 przebiegł jeden brodacz, a wpadłszy do lasu na jakie 40 kroków, przystanął, 

 odwrócił się, popatrzył na nas swemi czarnemi ślepiami, jakby chciał powiedzieć: 

 po co kłócicie mi spokój. Podeszliśmy do niego jeszcze kilkadziesiąt kroków, 

 lecz na uwagę strzelca, abyśmy się bardziej nie zbliżali, gdyż to był siłacz, który 

 na wiosnę zabił konia, poszliśmy W swoję stronę, spoglądając dopóki nie znikł 

 nam z oczów. 



•) Siemienow. Słowar Kossijskoj Imperii. I, 359. 



2 ) „O Turach w Europie, zwłaszcza w Polsce. 11 Ateneum z 1876 r. I, 299. 



3 ) „Żubr i bo'br." Pamiętnik Pizyjogr. t. V, dział III, str. 228. 



