172 



DZIAŁ III. BOTANIKA. 



listka podobna; przylistków r niema. Kielich wierzchołkowy, ku nasadzie przy- 

 płaszczony. 



Z gatunków do tego rodzaju należących tylko trzy zostały w kraju znalezio- 

 ne; ponieważ jednak jeszcze dwu prawie z pewnością spodziewać się możemy, 

 zesta wiam je przeto w następującej tablicy. 



I. Górna klapka zwykle dwa razy mniejsza od dolnej. 



a) Wcięcie do połowy długości liścia lub nawet głębiej sięgające. 



1. Brzeg liścia strzępiasto-ciernisty . . S. nemorosa. 



2. Brzeg liścia cały lub ząbkowany . . S. irrigua. 



b) Wcięcie mniej głębokie, '/ 3 długości liścia zajmujące. S, Clirta. 

 II. Obie klapki prawie równej wielkości. 



a) Liście wzdłuż rynienkowato zgięte. . . S. compacta. 



b) Liście wzdłuż pod kątem ostrym zgięte . . S. aeąuiioba. 



(3. Scapania nemorosa (L) Nees ab Es (Jungerm. L). 



Darnie blado-zielone lub brunatnawe. Łodygi powstające, liśćmi 2 klapko- 

 wemi okryte, o brzegu nierówno ząbkowanym; dolna klapka 2 — 3 razy większa 

 od górnej. Kielich duży, jajowaty, o otworze strzępiasto-ząbkowanym. 



2|. Rozdziclnopłciowy. Marzec, Kwiecień, Maj. (Niz.) Wzg. Góry. 



W lasach na ziemi oraz na skalach wapiennych. W miejscach ocienionych 

 spotyka się zwykle osobniki płonne, o łodydze leżącej i liściach prawie calobrzegich 

 lub tylko dolnej klapce odlegle i krótko ząbkowanej. 



Ojców (dr Filip). 



7. Scapania aeąuiioba (Schwaegr) Nees ab Es. 

 (Jung. Schwaegr, J. montana Mart. Scap. Bartlingii N ab Es expj. 



Darnie dość duże, zielone lub żółtawe. Łodygi kilka cm długie, proste lub 

 powstające. Liście nie zbiegające, 2 klapkowe, o klapkach prawie równych, ca- 

 lobrzegich lub drobno ząbkowanych. Otwór kielicha nierówno ząbkowany. 



2|. Rozdziclnopłciowy. Maj. Wzg. Góry. 



Na gruncie wapiennym oraz skałach. 



Ojców (dr Filip). 



8. Scapania CUrta (Mart) Nees ab Es. (Jungerm. Mart). 



Darnie zwykle małe, zielone lub brunatnawe. Łodygi do 2 cm długości 

 dochodzące, proste lub powstające, gałęziste. Liście nie zbiegające, 2 klapko- 

 we, o dolnej działce 2 — 3 razy większej. Otwór kielicha strzępiasty. 



2|. Obupłciowy. Wiosna. Niz. Wzg. 



Na gruncie piaszczystym, gliniastym, po rowach. 



Ojców (dr Filip); Miłosna; Otwock, Dębe, Kałuszyn (Bł). 



Prócz trzech powyższych gatunków, przynajmniej dwu jeszcze w kraju 

 spodziewać się możemy, mianowicie: 



