A. WRZEŚNIOWSKI. O TRZECH KIEŁŻACH PODZIEMNYCH. 



227 



S. Batea w rzeczy samej odpowiada gatunkowi N. aquilex, Schiodte. Przy 

 każdym gatunku S. Bate przytacza odpowiednie synonimy, oraz podaje bardzo 

 szczegółowy wykaz miejscowości, zwłaszcza W. Brytanii, gdzie go znaleziono. 

 S. Bate i J. O. Westwood, stanowczo przeciwko temu powstają, jakoby 

 Niphargus miał pochodzić od Grammams. 



Kamil Heller '), wymieniając (1865) znane podówczas kiełże Europy połu- 

 dniowej, dotyka znamion rodzaju, czyli u niego podrodzaju Niphargus i wspo- 

 mina o N. puteanus, z którym, bez bliższych motywów, łączy N. stygius 

 Schiudte i N. aquilex tegoż autora (niewiadomo dla czego ostatni ten gatunek 

 przypisuje on S. Bateowi). Mówiąc o rodzaju N iphargus, przyznaje mu szcząt- 

 kowe oczy (str. 226), lecz na stronie następującej oświadcza, że N. puteanus nie 

 ma oczu. Wcale też nie wspomina, czy widział i gdzie widział tego kiełża. 

 O N. fontanus i kochianus bardzo pobieżną czyni wzmiankę. 



Włodzimierz Czerniawskij 2 ), 1868, w obszernej pracy o skorupiakach 

 morza Czarnego, a w szczególności zatoki Jałty, podał własną charakterystykę 

 rodzaju Niphargus, oraz opis nowego gatunku N. ponticus. Ten Niphar- 

 gus ponticus, z oczami wykształconemi (Oculi subovales sat magni), 

 brunatno zabarwiony (color brunnescen s), musi być z tego rodzaju wyłączo- 

 ny, gdyż narysowana noga tułowia 2-giej pary (tab. VIII, fig. 13), oraz noga od- 

 włoka ostatniej pary stanowczo za tern przemawiają. Nieliczne, bo tylko 4 człon- 

 ki głównej wici rożków górnych, oraz drobny wzrost 2, 1 mm, naprowadzają na 

 myśl, że chodzi tu o młodego osobnika, Płytkość miejsca, z którego jedyny okaz 

 pochodził, nieprzenosząca 5 stóp głębokości, także przemawia przeciwko zaliczeniu 

 go do rodzaju Niphargus. 



Feliks Plateau 3 ), w tym samym r. 1868, poświęcił kiełżowi studziennemu 

 kilka stronic swej pracy o skorupiakach słodkowodnych Belgii. W wielkiej ilości 

 znajdował on kiełża w studniach ogrodu botanicznego w Gandawie; wspomina 

 też o znajdowaniu go wNamur przez prof. Bellynck. Kiełż studzienny z Gandawy, 

 którego Plateau nazywa Gammarus puteanus, ma według niego posiadać 

 trójkątne oczy bez barwnika. Według doświadczeń autora, sprawdzonych przez 

 prof. Edwarda van Beneden, a polegających na umieszczaniu kielżów w rurce 

 szklanej w części zaciemnionej zapomocą futerału papierowego, w mowie będą- 

 ce kiełże są czułe na światło, którego unikają 4 ). Plateau jest do tego stopnia 



') Cara. Heller. Kleine Beitriige zur Kenntniss der Siisswasser-Amphipoden. Verhandlungen 

 der k. k. zoologisch-botanischen Gesellsehaft in Wien, 1865, str. 4, 5. 



2 ) W. Czerniawskij. Materiały dla srawnitelnoj zoografii Ponta. Materialia ad zoografiam 

 comparatam Ponti. Trudy 1-go sjezda ruskich jestestwoispytatielej w S.-Peterburgie. Petersburg, 

 1868, 4°. Sekcyja zoologii, str. 108—109. Tab. VIII, fig. 12—14. 



3 ) F. Plateau. Recherches sur les Crustaces d'eau douce de Belgiąue. Memoires couronnes et 

 Memoires des savants etrangers publies par f Academie royale des Sciences, des Lettres et des Beaux- 

 Arts de Belgique, 1868. Tom XXXIV, str. 5—9. Tab. I, fig. 1. 



4 ) L. c. str. 7. 



Plateau. Recherches sur la perception de la lurnicre par les myriapodes aveugles. Journal de 

 1'Anatomie et de la Physiologie, 1886. Rok XXX , str. 434, 435. 



