230 



DZIAŁ III. ZOOLOGIJA. 



Filip de Rougemont j ), 1875, w studni prosektoryjum anatomicznego 

 w Monachium znalazł pięć rozmaitych kielży, a szóstego, opisanego przez prof. 

 Godeta, wydobył ze studni w Neuchatel. Niemogac pomiędzy di"obniejszemi 

 kiełżami znaleść okazów odpowiadających dużym osobnikom, wpadł na myśl, że 

 rozmaite formy są poprostu stanami rozwój o wemi tego samego gatunku, do które- 

 go zaliczył wszystkie gatunki rodzaju Niphargus opisane przez Schiodtego 

 i S. Batea., oraz zaliczył Crangonyx subterraneus, S. Bate. Na końcu 

 niniejszej pracy szczegółowo rozbiorę wartość tego poglądu, obecnie tedy poprze- 

 staję na samej o nim wzmiance, nadmieniając, że niedokładności i sprzeczności 

 napotykane w pracy de Rougemosta powinny były bardziej zachwiać wiarę w je- 

 go wywody, aniżeli się to w rzeczy samej stało. 



De Rougemont odrzuca rodzaj Niphargus, niedostrzegając słusznych po- 

 wodów do utrzymania go. Ze względu na pochodzenie N. puteanus jest on 

 przekonania, że ten ślepy kiełż powstał z Gammarus pulex, który się przy- 

 stosował do ciemności. Z płytkiej wody wybrzeży dostał się on z jednej strony 

 do głębin jeziora, z drugiej do wód podziemnych wpadających do tegoż jeziora 

 i tym sposobem znalazł się też w studniach. W obu razach żył w podobnych wa- 

 runkach, więc w jednakowy sposób uległ zatracie organów wzroku i silnemu roz- 

 wojowi przyrządów węchu, oraz pewnym zboczeniom w budowie przysadek cia- 

 ła. Ślepe kielże z jaskiń Krainy, według tej samowolnej teoryi, pochodzą od 

 G. pulex i G. fluviatilis zamieszkujących strumyk położony zewnątrz jaskiń 

 i do nich wpływający, z którego powstają podziemne jeziora. Podobieństwo form 

 jeziorowych i jaskiniowych de Rougemont tłumaczy w sposób bardzo naiwny: 

 la variabilitó de cette espece est dója tracee d'avance et ne 

 peut sortir de ce plan 2 ). Tak się czczy frazes podaje zamiast głębszej myśli 

 o filogenetycznym związku rozmaitych form. 



De Rougemont wspomina o wydobyciu N. puteanus z głębin jeziora 

 Neuchatel, ale nic zresztą o nim nie mówi. 



Pod nazwą Niphargus puteanus var. Forelii A. Humbert 3 ), 

 (1876), bardzo dokładnie opisał kielża wydobytego z głębin jeziora Genewskiego; 

 nadto scharakteryzował on bardzo podobną do niego formę N. puteanus var. 

 Onesiensis, ze studni fermy w Onex o 5 kilom od Genewy. W swój pięknej pracy 

 Humbert starannie rozebrał spostrzeżenia swoich poprzedników, z wielką trafno- 



') Ph. de Rougemont. Naturgeschichte von Gammarus puteanus, Koch. Inaugural-Dis- 

 sertation. Monachium, 1875, str. 40. 



To samo w języku francuskim z dodaniem tahlic rysunków, opisu Asellus Sieboldi 

 i Hy drobią: 



Etude sur la faunę des eaux privees de lumifere. Neuchatel, 1876, str. 49, z 6-ma tablicami 

 "litografowanemi. 



Wszędzie przytaczam wydanie francuskie. 



-) Etude sur la faunę des eaus privees de lumiere, str. 26. 



3 ) Alo'ise Humbert. Description du Niphargus puteanus var. Forelii. Mate'riaux pour 

 servir a 1'etude de la faunę profonde du lac Leman. Lozanna, 1876, str. 312 — 392. Tab. VI — VII[. 

 Bulletin de la Soeiete vaudoise de Sciences naturelles. Tom XIV, str. 278 — 358. Tab. VI— VIII. 



