A. WRZEŚNIOWSKI. O TRZECH KIEŁŻACH PODZIEMNYCH. 



235 



Znakomity embryjolog Edward van Beneden ') w krótkiej notatce, 1884 r., 

 zawiadomił o znalezieniu w Liege Niphargus puteanus, prawdopodobnie 

 w studni, o czem jednak nie mówi. Nadto podaje on, że profesor Morren znalazł 

 tego skorupiaka w pompie swojćj posiadłości Bo'verie. V. Beneden wspomina, 

 że kiełż znaleziony w Liege miał oczy szczątkowe, zupełnie pozbawione barwni- 

 ka, które niezniknąwszy zupełnie, są jednakże znacznie zmalałe (rćduits). 



W obszernej i pięknej pracy o faunie jezior szwajcarskich prof. Forel 2 ), 

 1885 r., podaje szczegółowy traktat o stosunkach gieograficznych jezior Szwaj- 

 caryii o warunkach bytu mieszkających tam zwierząt i roślin (ciśnienie, ruch wo- 

 dy, temperatura, światło, skład chemiczny wody, pyły w wodzie, wzniesienia dna, 

 natura dna, granica krainy głębino wej, wpływ obszerności jezior na warunki 

 bytu). Mówi o faunie i florze powierzchownych warstw wody, oraz o faunie i flo- 

 rze krainy głębinowej, a w końcu wyprowadza ze spostrzeżeń ogólne wnioski. 

 Według niego Ni p h argu s został znaleziony w następujących jeziorach Szwaj- 

 caryi: Niphargus Forelii w jeziorach: Genewskiem 30 — 300 w głębokości 

 (str. 112, 171), Walenstadt, 136 m (str. 136), Curich, 40 i 80 m (str. 137), Komo, 

 100 m (str. 140), Czterech Kantonów, 50-80 i 200 m (str. 135); Niphargus 

 puteanus w jeziorze Neuchatel, 30 — 100 metrów głębokości (str. 135). Oprócz 

 tego, na mocy ustnego zawiadomienia wspomina, że dr Fr. Spangenberg wydobył 

 Niphargusa z jeziora Starnberg, czyli Wurmsee w Bawaryi (str. 171, 216). 



Prof. Forel wyłuszcza różnice zachodzące pomiędzy ślepemi Niphargi 

 z wód ciemnych, a Gammari z wód oświetlonych i przychodzi do słusznego 

 wniosku, że Niphargus Forelii powinien utworzyć odrębny gatunek (str. 113). 

 Ze względu na pochodzenie jeziorowych Niphargi jest on zdania, że pochodzą 

 one od form podziemnych (str. 168, 179, 180). 



W pracy jednocześnie z poprzednią uwieńczonej przez Szwajcarskie Towa- 

 rzystwo Nauk Przyrodniczych profesor G. Du Plessis-Gouret 3 ) ten sam rozbiera 

 przedmiot, lecz daleko pobieżniej od prof. Forel. O Niphargus Forelii 

 wspomina tylko, że go znalazł w jeziorze Genewskiem w głębokości 150 m naprze- 

 ciw Ouchy, gdzie go prof. Forel nie odszukał, oraz że go złowiono w jeziorze 

 Lucern (str. 48). Autor nie wątpi, że Niphargi głębinowe pochodzą zwód 

 podziemnych, czy to z jaskiń, czyli też ze studzień, lecz zdania swego niczem nie 

 uzasadnia (str. 48). 



Asper 4 ), mówiąc o przezroczystości wody i przenikaniu światła w głębie je- 

 ziora Curich, potrąca także o swoje poprzednie spostrzeżenia, ogłoszone przed 



') E. van Beneden. Sur la presence a Liege du Niphargus puteanus, Koch. Bulletin 

 de 1'Academie royale des Sciences, de Lettres et des Beaux-Arts de Belgiąue. Rok 53, Seryja 3. Tom 

 IV. Nr 12. Bruksela 1884. Str,. 650-657. 



2 ) F. A. Forel. La faunę profonde des lacs Suisses. Memoire couronne' par la Societe Hel- 

 ve'tique des Sciences naturelles, le 16 septembre 1884 a Lucernę. Neue Denkschriften der Allgemei- 

 nen Schweizerischen Gesellschaft fur die gesammten Naturwissenschaften. Nouveaux Memoires de la 

 Socie'te Helvetique des Sciences naturelles. Tom XXIX. Część 2. 1885. Str. VIII, 1—234. 



3 ) G. Du Plessis-Gouret. Essai sur la faunę profonde des lacks de la Suisse. Ibidem. Str. 1 — 63. 

 4 J Asper. Ueber die Lichtverha,ltuisse in grossen Wassertiefen. Kosmos, Zeitschrift fur die 



gesammte Entwicklungslehre. Stuttgart. 1885. Tom I, str. 178, 179. 



