A. WRZEŚNIOWSKI. O TRZECH KIEŁŹACH PODZIEMNYCH. 



247 



lete or rudimentary), przyczem objaśnia, że u okazów N. fon tanu s, które tygo- 

 gniami całemi hodował, były one niedokładnie wykształcone i posiadały cytryno- 

 wa barwę (they are imperfectly forraed and of a lemon colour). O szczegółach 

 anatomicznych oczu żadnej niema wzmianki '). Pomijając tę wątpliwość, dyja- 

 gnoza zajmującego nas rodzaju jest u Batea następująca 2 ). 



Ciało wysmukłe. Rożki górne z dodatkową wicią, dłuższe od dolnych. Nogi 

 chwytne obu par jednakowe (uniform), kleszczowe lub półkleszczowe. Nogi odwłoko- 

 we ostatniej pary znacznie od nóg dwu poprzednich par dłuższe, dwudzielne; jeden 

 ich piat szczątkowy, drugi znacznie wydłużony i dwuczlonkowy. Blaszka ogonowa 

 pojedyncza, głęboko rozcięta. 



Trudno zrozumieć, dla czego w dziele o wroslookich skorupiakach brytań- 

 skich S. Bate nogi chwytne u Niphargus nazywa kleszczowemi lub półkleszczo- 

 wemi (chelate or subchelate), kiedy zawsze są one półkleszczowe, jak to 

 w katalogu okazów Muzeum Brytańskiego sam on podaje. Główną cechę rodzaju 

 Niphargus S. Bate upatruje w bardzo odmiennej długości płatów nóg po- 

 skocznych ostatniej pary, w dwuczłonkowym placie zewnętrznym tychże nóg, 

 oraz w blaszce ogonowej pojedynczej, lecz głęboko rozciętej, gdy u Gammarus 

 płaty rzeczonych nóg posiadają mniej odmienną długość, płat zewnętrzny jest je- 

 dnakowy 3 ), a blaszka ogonowa jest podwójna. Pierwsze z tych znamion nie jest 

 stanowcze, a dwa ostatnie są nieprawdziwe, bo i Gammarus ma zewnętrzny 

 płat dwuczlonkowy, a blaszkę ogonową tak samo pojedynczą, lecz głębiej rozcię- 

 tą niż Niphargus. Z całej więc dyjagnozy pozostaje tylko wysmukłość ciała 

 i brak oczu. 



Profesor Heller w tablicy poddziałów obszernie pojmowanego rodzaju 

 Gammarus podaje następującą charakterystykę podrodzaju Niphargus 4 ). 



Ciało mniej więcej ścieśnione. Górne rożki z dodatkową wicią. Nogi dwu 

 pierwszych par półkleszczowe. Grzbiet bez grzebieni, zaokrąglony . Trzy ostatnie 

 pierścienie odwłoka bez wiązek kolców. Telson głęboko rozcięty. Nogi poskoczne 

 ostatniej pary opatrzone dwoma płatami niejednakowo długiemi: wewnętrzny szcząt- 

 kowy, zewnętrzny dwuczlonkowy. 



Z innej pracy 5 ), mniej więcej współczesnej z poprzednią, dowiadujemy się, 

 że Heller podrodzajowi Gammarus s. str. przypisuje nogi poskoczne ostatniej 

 pary opatrzone płatem zewnętrznym jednoczłonkowym. Jak widzieliśmy jestto 

 stanowczy błąd. W tejże pracy jest on sam z sobą w sprzeczności co do oczu 



•) C. Spenco Bate. Catalogue of the specimens of tho Amphipodous Crustacea in the Collection 

 of the British Museum. Londyn, 1862, str. 174. 



C. Spence Bate and J. O. Westwood. A history of the British Sesille-eyed Crustacea. Tom I, 

 Londyn, 1863, str. 311 i na tejże str. odsyłacze *, f. 



2 ) British sessile-eyed Crustacea. Tom I, str. 311. 



3 ) British Sessile-eyed Crustacea. Tom I, str. 314. 



4 ) C. Heller. Beitrage zur Kenntniss der Amphipoden des Adriatischen Meeres, Denkschnf- 

 ten der Mathernatisch-naturw. Classe der kais. Akademie. Tom XXVI. Wiedeń, 1866, str. 35. 



5 ) C. Heller. Kleine Beitrage zur Kenntniss der Siisswasser-Amphipoden. Verhandlungen der 

 k. k. zoologisch-botanischen Gesellschaft in Wien, 1865, str. 4, 5. 



