254 



DZIAŁ IIL ZOOLOGIJA. 



braził je na rysunkach S. Bate i Humbert, mniej dokładnie Rougemont 

 i Plateau. 



Zuwaczki (Tab. IX, fig. 6, 7) są niesymetryczne i tak samo zbudowane jak 

 w rodzaju Gammarus, ale znacznie słabsze. Głaszczka ma członek wierzchołko- 

 wy dłuższy od poprzedniego. U samców dużego wzrostu różnica jest bardzo wi- 

 doczna, u samców nie wyrośniętych (N. tatrensis 4,323 mm), oraz u samicy 

 nadzwyczaj mała, tak że oba członki są prawie jednakowo długie; u samca bardzo 

 młodego (N. puteanus var. Vej dovskyi 2 mm) stosunek długości obu człon- 

 ków jest wprost przeciwny, bo wierzchołkowy członek jest krótszy od poprzedza- 

 jącego (Tab. IX, fig. 6). Drugi członek ma na wewnętrznym brzegu kilka (5 — 7) 

 grup długich szczecin, po 2 szczeciny w każdej. Członek wierzchołkowy jest 

 w końcowych 2 / 3 częściach długości raptownie zwężony i ku wierzchołkowi coraz 

 szczuplejszy; jego brzeg wewnętrzny jest w tem miejscu nieco wklęsły i opatrzo- 

 ny szeregiem licznych, krótkich, gęsto obok siebie ustawionych szczecin, które ku 

 wierzchołkowi stopniowo się wydłużają; u N. tatrensis kilka ostatnich szcze- 

 cin znaczną przedstawia długość. Na ukośnie ściętym wierzchołku członka 

 mieszczą się 3 lub 4 bardzo długie szczeciny. Ponad bliższym końcem członek 

 wierzchołkowy posiada kilku długich szczecin tuż obok siebie osadzonych, a na 

 dolnej jego powierzchni znajduje się trójkątne pole pokryte krótkiemi gęstemi 

 włoskami. U bardzo młodych okazów szczeciny głaszczki są bez porównania 

 mniej liczne (Tab. IX, fig. 6). 



Wyrostek trący posiada szczecinę, która według Humberta ') jest po bo- 

 kach opatrzona nadzwyczaj delikatnemi, trudno dostrzegalnemi rzęsami, których 

 na swoich okazach nie odszukałem. Szczecinę widać u najmniejszych nawet oka- 

 zów (Tab. IX, fig. 6 — s ). RoUGEMONT 2 ) uważał szczecinę za członkowatą, czego 

 ani PIumbert, ani ja nie mogliśmy dostrzedz. 



Warga dolna (Tab. IX, fig. 11) nic nie przedstawia godnego uwagi. Jest 

 ona wpoprzek wyciągnięta, z bocznemi kątami wydłużonemi w trójkątne skrzy- 

 dełka, na wierzchołku zlekka zaostrzone. Swobodny, przedni brzeg wargi ma 

 głębokie wycięcie, ograniczone dwoma zaokrąglonemi płatami, których brzeg, oraz 

 brzeżna smuga powierzchni dolnej są pokryte delikatnemi szczecinkami. 



Szczęki 1-ej pary mają głaszczki niesymetryczne, bo z lewej strony głasz- 

 czka jest węższa i nieco dłuższa, z prawej krótsza i szersza (Tab. XI, fig. 9 A, B). 

 Uzbrojenie glaszczek jest z obu stron jednakowe: składa się z 5 — 6 długich, bar- 

 dzo szerokich szczecin jednostronnie opatrzonych krótkiemi i delikatnemi rzęsa- 

 mi (Tab. XI, fig. 9). U osobników młodocianych szczeciny mniej są liczne. 

 Jak widzieliśmy, w rodzaju Gammarus budowa i uzbrojenie głaszczek znaczne 

 przedstawia różnice, mamy tu więc dobre znamię rozeznawcze obu rodzai. 



Uzbrojenie płata zewnętrznego w mowie będących szczęk dostarcza nie- 

 mniej stanowczej charakterystyki rodzaju Niphargus, u którego górny szereg 



') A. Humbert. Description du Niphargus puteanus var. Forelii. Materiaux pour ser- 

 vir a 1'etude^de la faunę profonde du lac Lśman, 1876, str. 361, 363. Bulletin de la Soc. vaudoise des 

 Sc. nat. Tom IV. str. 327, 329. 



2 ) Rougeraont. Etude de la faunę des eaux privees de lumiere. Neuchatel, 1876, Tab. I, fig. 5, 6, 



