A. WRZEŚNIO WSKI. O TRZECH KIEŁŻACH PODZIEMNYCH. 



255 



składa się z 3, dolny z 4 kolców (Tab. XII, fig. 3 — 6). Kolce szeregu dolnego, 

 zwłaszcza oba wewnętrzne są widłowato na wierzchołku rozdwojone, gdy tymcza- 

 sem oba zewnętrzne mają boczny wyrostek bardzo mały, albo, jak u osobników 

 młodocianych (długości 2 i 4,323 mm) są one poprostu gładkie. Kolce szeregu 

 górnego mają od 1 do 3 lub 4 bocznych ząbków bardzo krótkich, tak, że nie mo- 

 gą być nazwane grzebykowatemi. U form młodocianych, t. j. drobnego wzrostu, 

 boczne wyrostki są krótsze i w mniejszej występują liczbie; nadto, w wysmukło- 

 ści szczecin i liczbie ich zazębień u Niph. tatrensis i Nipk. puteanus var. 

 Vejdovskyi dają się spostrzegać pewne różnice, dostarczające dowodu od- 

 mienności gatunkowej, objawiającej się i w innych szczegółach budowy. Płat 

 wewnętrzny szczęk w mowie będących jest wąski, ku wierzchołkowi stopniowo 

 zeszczuplony, na wewnętrznym brzegu gładki, na wierzchołku opatrzony 2 lub 

 3 szczecinami, które w górnej '/ 4 długości są z jednej strony drobniutkiemi wło- 

 skami piłkowane (Tab. XI, fig. 7; 7, A.). U osobników bardzo młodych płat we- 

 wnętrzny jest uwieńczony jedną tylko rzęsą (Tab. XI, fig. 8). 



Jednem słowem, szczęki 1-ej pary przedstawiają taką budowę jak ją Hum- 

 bert opisał 



Szczęki 2 -ej pary (Tab. VIII, fig. 6; Tab. IX, fig. 3; Tab. X, fig. 1, 2) 

 mają płat zewnętrzny na wierzchołku uzbrojony szczecinami ustawionemi w trzy 

 szeregi: dolny szereg składa się z 5-ciu szczecin łukowato zgiętych i na wierz- 

 chołku zaostrzonych, osadzonych nieco poniżej brzegu wierzchołkowego (Tab. IX, 

 fig. 3, szczeciny 1 — 5); w górnym szeregu znajduje się 5 bladych szczecin łuko- 

 wato ku wewnątrz zgiętych, na wierzchołku zaokrąglonych i opatrzonych kana- 

 łem otwierającym się na zewnątrz na ich wierzchołku (Tab. IX, fig. 3, szcze- 

 ciny a, a; pozostałe są zakryte szczecinami szeregu pośredniego). Pośredni 

 szereg obejmuje 7 szczecin osadzonych na samym brzegu i tak samo zbudowa- 

 nych jak szczeciny szeregu górnego (Tab. IX, fig. 3, szczeciny b, b). 



Na dolnej powierzchni płata wewnętrznego, poniżej jego brzegu wierzchoł- 

 kowego wznoszą się 4 szczeciny, takie same jak na płacie zewnętrznym (Tab. X, 

 fig. 1, szczeciny 1 — 4). Pod pierwszą od wewnątrz szczeciną dolną, przy wewnę- 

 trznym brzegu piata znajduje się krótka szczecina opatrzona kilkoma włosami; 

 pod nią brzeg wewnętrzny zupełnie jest nagi. Na górnej powierzchni, poniżej 

 brzegu wierzchołkowego, wznosi się 5 szczecin, każda z jednym lub dwoma wło- 

 skami na zewnętrznym brzegu. Kanał każdej szczeciny otwiera się na zewnątrz 

 na jej wierzchołku, lecz ponad nim wystaje delikatny wyrostek szczeciny, odpo- 

 wiadający takiemuż wyrostkowi szczecin dolnego szeregu na płacie zewnętrznym 

 Gamma rus stagnalis (Tab. X, fig. 2, szczeciny 1 — 5, fig. 2, A). Szereg po- 

 średni składa się z 5 — 6 szczecin bladych, takiej samej budowy jak odpowiedni 

 szereg płata zewnętrznego (Tab. X, fig. 1, 2, szczeciny b, b). Brak szczecin na we- 

 wnętrznym brzegu płata wewnętrznego jest charakterystyczny dla rodzaju 

 Niphargus. 



!) Humbert L. c. str. 364— 3G5, Tab. VI, fig. 7. 



