256 



DZIAŁ III. ZOOLOGIJA. 



Szczękonogi (Tab. XIII, fig. 7 — 9). Brzeg płata zewnętrznego jest uzbro- 

 jony zębami, które na brzegu wierzchołkowym są. od zewnątrz ku wewnątrz coraz 

 krótsze i szersze, a następnie wzdłuż brzegu wewnętrznego są ku dołowi w dal- 

 szym ciągu coraz krótsze i węższe. U Niphargus tatrensis nov. sp. i N. pu- 

 teanus var. Vejdovskyi vai\ nov. dwie najbardziej na zewnątrz położone 

 szczeciny są najdłuższe i w górnej '/ 2 hub 'A długości mają po bokach bardzo dro- 

 bne włoski z trudnością dostrzegalne, nawet przy powiększeniu 600 razy. Nastę- 

 pna ku wewnątrz, t. j. 3-cia szczecina jest znacznie grubsza i krótsza, wyra- 

 źnie pierzasta, z wyraźnemi bocznemi włoskami dwurzędnie ustawionemi; 4-ta 

 szczecina jeszcze jest krótsza i szersza, z gładkim wierzchołkiem, a 5-ta jest już 

 gładkim zębem z bardzo nielicznemi, mało widocznemi bocznemi włoskami. Na- 

 stępny ząb, będący 6-tą od zewnątrz szczeciną, osadzony w kącie znajdującym 

 się na przejściu pomiędzy brzegiem wierzchołkowym i wewnętrznym, ma brzegi 

 zupełnie gładkie, podobnie jak wszystkie następne zęby (Tab. XIII, fig. 9). 



Na wierzchołkowym brzegu płata wewnętrznego u Niphargus putea- 

 nus var. Vejdovskyi znajduje się jeden, u N. tatrensis dwa do trzech zębów 

 potężnych; u tego ostatniego czasami na jednym płacie tych samych szczękonóg 

 znajdują się dwa, na drugim trzy zęby. Poniżej zębów wznosi się kilka szczecin 

 opatrzonych w górnej połowie i na stronie zewnętrznej bardzo drobnemi włoska- 

 mi. (Tab. XIII, fig. 9, A). Wewnętrzny brzeg płata szczecin nie posiada. 



Powyższy opis zupełnie zgadza się z opisem A. Humberta ') i dostarcza 

 jeszcze jednego dowodu wielkiej i wzorowej sumienności tego przedwcześnie 

 zmarłego badacza. UNiph. stygius, według rysunków jakie Schiódte po- 

 daje 2 ), znaczne różnice przedstawia uzbrojenie szczecinami głaszczki żuwaczek, 

 głaszczki szczęk 1-ej pary, oraz obu płatów szczękonóg. 



Fries 3 ) w potoku wypływającym u wejścia do Falkensteiner Hohle, pod 

 odłamem skały, tworzącym jakby maleńką jaskinię, pomiędzy rojącemi się Gam- 

 marus pulex zebrał 14 okazów ślepego kiełża znacznego wzrostu (długiego 

 17 mm nielicząc rożków i nóg poskocznych), który jasnem, niebieska wo-szarem 

 zabarwieniem różnił się od zwyczajnego Gammarus (Niphargus) puteanus. 

 U tych kiełżów, oraz u samców N. puteanus z Wurzburga, wewnętrzny płat 

 nóg poskocznych ostatniej pary był długi i dobrze rozwinięty, gdy tymczasem 

 u samicy z Wurzburga i u innych okazów G. puteanus, np. z Hilgershauser 

 Hóhle i zHelgolandu, był on zmalały do wymiarów drobnej łuski, czyli rozszerzo- 

 nej szczeciny. Trudno zaprzeczyć, że spostrzeżenie Friesa jest pobieżne, w ka- 

 żdym jednak razie należy przyznać, że po należytem sprawdzeniu może ono 

 wpłynąć na odpowiednią zmianę dyjagnozy rodzaju Niphargus, w której może 

 wypadnie opuścić znamię zaczerpnięte ze stosunkowej długości płatów nóg po- 

 skocznych ostatniej pary. 



') Humbert. L. c. str. 367—370 (333—336). Tab, VI, fig. 9. 



2 ) Scliiodte. Bidrag till den underjordiske Fauna. Det danske Videnskabemes Selskabs 

 Skrifter. Naturvidenskabelig og mathematisk Afdeling. Seryja V, Tom II, Tab. III, fig. 4 — 7. 



3 ) S. Fries. Mittheilungen aus dem Gebiete der Dunkel- fauna. Zoologischer Anzeiger. 

 Rok 2, 1879, M 19, str. 36, 60. 



