A. WRZEŚNIOWSKI. O TRZECH K.IEŁŻACH PODZIEMNYCH. 



257 



Jak widzieliśmy, Catta słusznie zwraca uwagę na okoliczność, że i u G. Ina- 

 rinus różnica pomiędzy płatami rzeczonych nóg bardzo jest wielka, tembardziej 

 więc odpowiednia cecha traci na wartości. Niemniej nogi poskoczne ostatniej pa- 

 ry są. dla Niphargus pod tym względem charakterystyczne, że członek wierz- 

 chołkowy płata zewnętrznego znaczna stosunkowo posiada długość, i / i — '/ 2 dłu- 

 gości członka pierwszego, gdy tymczasem u G. marinus jest on bardzo mały, 

 a u G. Maackii nawet go odszukać nie można. 



Blaszka ogonowa (telson) jest daleko mniej głęboko rozciętą, aniżeli 

 u Gammarus, na co już S. Bate zwrócił uwagę. 



Wogóle, poczynając od osobników 2 mm długich, które miałem sposobność 

 zbadać, znamiona rodzajowe są zupełnie wyraźne; różnica bardzo małych osobni- 

 ków polega na krępszem ciele, niniejszej liczbie członków wici obu rożków, wy- 

 jąwszy wić dodatkową górnych, która stale okazuje znamiona rodzajowe. O prze- 

 obrażeniu wznaczeniu, jakie mu de Rougemont nadaje, nie może być najmniejszej 

 mowy. Catta ') słusznie zauważył, że wytłumaczenia spostrzeżeń tego badacza 

 należy szukać w niedokładności określenia gatunkowego form, które uważa on za 

 identyczne. 



De Rougemont J ) podaje, że u ślepych kielży, N. puteanus i ślepych 

 wieszyc, Asellus Sieboldii, czopki węchowe, czyli Leydiga, silniej są rozwi- 

 nięte aniżeli u form widzących: Gammarus pulex, G. fluviatilis i Asel- 

 lus aąuaticus. Silny rozwój tych organów tłumaczy on tem, że wydoskonalo- 

 ny zmysł powonienia może zastępować wzrok przy poszukiwaniu pokarmów. 

 Forel 2 ) znowu podaje, że Niphargus Forelii od Gammarusów wód 

 oświetlonych, pomiędzy innemi, różni się nadmiernem rozwinięciem przyrządów 

 dotyku i węchu (e x a g e r a t i o n des organes du tact et de 1'olfaction). 

 A priori rzeczy biorąc, zdawałoby się, że tak być powinno, że tak być musi, tym- 

 czasem niezawsze tak bywa. Fries 3 ) zauważył, że czopki węchowe bywają 

 stosunkowo krótsze lub dłuższe, np. u okazów ze zdroju przed Falkensteiner Hohle 

 były krótsze, a u okazów z Helgolandu dłuższe. Humbert *) wyobraża je znacz- 

 nie krótsze od następnego członka wici i ja takie same spostrzegałem u zbada- 

 nych gatunków. Zatem wydłużenie czopków u Niphargus nie jest prawidłem 

 i nie można budować na nięm żadnej teoryi, ani uogólnień. Prawda, że Niphar- 

 gus posiada szczecinki maczugowate, których Gammarus niema, ale za to 

 brak mu trzewiczków (calce o li). 



Co się tyczy szczecin rozrzuconych po ciele, to Niphargus jest niemi daleko 

 skąpiej obdarzony, aniżeli Gammarus. Szczególniej się to uwydatnia na szczę- 

 kach i szczękonogach, jak to widzieliśmy, lecz objawia się i na innych przysad- 

 kach ciała. Ponieważ wszystkie szczeciny, a nawet kolce, są przyrządami zmy- 

 słowemi, o czem przy innej sposobności obszerniej zamierzam pomówić, przeto 



1) L. c. str. 260. 



2 ) Forel. La faunę profonde des lacs suisses, str. 178. 



3 ) Fries. L. c. str. 60. 



i) Humbert. L. c. Tab. VI, fig. 2. 



Pam. Fizyj. Tom VIII. 



Dział III. 33 



