A. WRZESNIOWSKI. O TRZECH KIEŁŹACH PODZIEMNYCH. 



265 



Oculi nulli. 



'pus hyalinum^ albidum, vel dilutissime ochraceum. 

 Mandibulae tuberculo molari seta brevissima instructo. 



Maxillae 1-mi paris lamina exteriore spinis in apice valde dilatatis et pec- 

 tinatis armata; palpo biarticulato, dextro et sinistro setis curvatis instructo; pal- 

 pus dexter sinistro latior; lamina interiore ovata, setis paucis plumosis munita. 



Pedes maxillares lamina exteriore in margine et in apice setis pallidis, cur- 

 vatis et glabris, duplici serie dispositis, instructa; lamina interiore in margine in- 

 teriore tribus setis plumosis unoque dente pectinato et ciliato munita, in apice una 

 seta curvata et glabra, duobus dentibus nalidis, serrulatis, unoaue dente curvato, 

 pectinato et ciliato armata. 



Caeteroąuin fere ut apud genus Goplana. 



Rodzaj Boruta jest uderzająco podobny do Goplany, od której, pod 

 względem zewnętrznych znamion różni się jedynie brakiem oka, oraz ciałem pół- 

 przezroczystem, białawem, lub posiadającem nadzwyczaj słaby odcień brunatna- 

 wo żółty. Głębsze różnice dotyczą, przyrządu gębowego. 



Zu wacz ki (tab. IX, fig. 8 — 10), podobnie jak u Gammarus, Niphar- 

 gus, Goplana i wielu innych skorupiaków obunogich, nie są symetryczne. 

 Górny i wewnętrzny kąt każdej żuwaczki wydłuża się w długi, cienki wyrostek 

 wierzchołkowy (tab. IX, fig. 9, pr), pod którym znajduje się potężna, zazębiona 

 szczecina (fig. 9, se)« Wierzchołkowy wyrostek prawej żuwaczki (fig. 9, A) jest 

 cienki, na końcu rozdwojony i na górnym brzegu opatrzony zębiastym wyrost- 

 kiem; szczecina pod nim osadzona jest widłowato rozdwojona, z ramionami na 

 wierzchołku zaostrzonemi i górnym brzegiem gęsto, a drobno ząbkowanym. 

 Wierzchołkowy wyrostek lewej żuwaczki jest blaszkowato rosszerzony i rynien- 

 ko wato zwinięty, z wklęsłością na dół skierowaną. Ma on koniec rozdwojony 

 i brzeg dolnej blaszki opatrzony 3 zazębieniami. Szczecina pod nim umieszczona 

 jest na wierzchołku ku podstawie żuwaczki zgięta i w pobliżu wierzchołka opa- 

 trzona zębiastym wyrostkiem (fig. 9, B). 



Wyrostek trący (tab. XIII, fig. 2) jest eliptyczny; jego powierzchnię pokry- 

 wają liczne szczeciny rosszerzone; przynajmniej w części, na swobodnym brzegu 

 zazębione. Szczecina osadzona pod jego brzegiem (se) bardzo jest krótka i tru- 

 dna do odszukania. Ma ona wierzchołek równo ucięty, jakby obłamany, opa- 

 trzony dwiema krótkiemi rzęsami; na jednym brzegu posiada ona kilka, na drugim 

 jednę małą rzęsę. Budowa szczeciny, którą sprawdziłem na kilku okazach, jest 

 w porównaniu z Goplaną charakterystyczna. 



Głaszczki (tab. IX, fig. 8, 10) są krótkie, szerokie, z dwoma ostatniemi 

 członkami jednakowo długiemi, wyjąwszy okazy bardzo młode (2,500 mm), u któ- 

 rych członek wierzchołkowy jest krótszy. Drugi członek posiada kilka długich 

 szczecin, a wierzchołkowy ma dalszą połowę brzegu wewnętrznego równo uciętą 

 i uzbrojoną szeregiem krótkich szczecin, podobnie jak u Gammarus, lub Ni- 

 phargus. Na wierzchołku tegoż członka wznosisię kilka znacznie dłuższych szcze- 

 U form młodocianych (fig. 10) głaszczki mają daleko mniej szczecin i wcale nie 

 posiadają owych krótkich szczecin grzebykowato ustawionych na wewnętrznym 

 brzegu trzeciego członka. 



Pam. Fizyj. Toin VIII. Dział III. 34 



