A. WRZEŚNIOWSKI. O TEZECH KIEŁŻACH PODZIEMNYCH. 



291 



których tylny brzeg jest prosty lub nieco ku tyłowi wypukły, gdy tymczasem 

 u ostatniego jest on łukowato wklęsły. 



Od N. stygius różni się dolnemi i tylnemi kątami trzech pierwszych pier- 

 ścieni odwłoka, które u ostatniego są, zaokrąglone. Rękami nóg chwytnych. 

 Względną długością nóg tułowia trzech ostatnich par. Względną długością 

 wierzchołkowego członka płata zewnętrznego nóg poskocznych ostatniej pary. 

 Szczecinami części gębowych. 



Od N. fontanus i N. kochianus różni się głębszemi czterema pierw- 

 szemi biodrami; rękami nóg chwytnych; tylnym brzegiem trzech pierwszych 

 pierścieni odwłoka, który u obu tych gatunków, przynajmniej na 2-gim i 3-im 

 pierścieniu jest łukowato wygięty, z wklęsłością ku tyłowi skierowaną. 



Od N. Godeti różni się zaostrzonemi kątami dolnemi i tylnemi trzech 

 pierwszych pierścieni odwłoka. Rękami nóg chwytnych. Znacznie mniejszem 

 4-tem biodrem. Wąskiemi udami trzech ostatnich nóg tułowia. Znacznie krót- 

 szemi rożkami. 



Od N. orcinus różni się rękami nóg chwytnych, mniej głęboko rozciętą 

 blaszką ogonową, oraz wicią dodatkową rożków górnych. 



Do K. Forelii bardzo jest podobny. Takie same ma ręce nóg chwytnych, 

 oraz tylny brzeg trzech pierwszych pierścieni odwłoka prosty; stosunkowa dłu- 

 gość nóg tułowia 5-ej — 7-ej pary u obu jest taka sama. Różnice są następujące: 

 N. tatrensis jest znacznie większy; posiada dłuższe stosunkowo rożki górne. 

 Cztery pierwsze biodra głębsze. Dolny i tylny kąt wszystkich trzech pierwszych 

 pierścieni odwłoka zaostrzony (u N. Forelii tylko trzeciego). Uda nóg tułowia 

 trzech ostatnich par znacznie dłuższe i węższe. Wierzchołkowy członek płata 

 zewnętrznego nóg poskocznych ostatniej pary stosunkowo krótszy. Blaszka 

 ogonowa mniej głęboko rozcięta. Skrzela tylko na nogach tułowia 2 — 6, zna- 

 cznie dłuższe i szersze. Na brzegu wewnętrznym płata zewnętrznego nóg po- 

 skocznych ostatniej pary liczniejsze szczeciny pierzaste. 



Z powyższego zestawienia widzimy, że N. tatrensis od wszystkich do- 

 tychczas znanych gatunków wyróżnia się znamionami niepozostawiającemi ża- 

 dnej wątpliwości. Dla tego uważam go za samoistny gatunek, któremu nadaję 

 nazwą od gór, których północne stoki dostarczyły mi jego okazów. 



Niphargus puteanus, var. Vejdovskyi. 



De la Valbtie St. George dał nam najlepszy, po prawdzie jedyny do- 

 kładny opis i rysunek N. puteanus, tego więc kiełża należy uważać za 

 typ gatunku. Porównywając z nim okazy pochodzące z Pragi Czeskiej spo- 

 strzegamy rażące podobieństwo: wydłużone, wysmukłe ciało; rożki górne krótsze 

 od połowy długości ciała; ręce nóg chwytnych szersze niż długie, cztery pierwsze 

 biodra niższe od pierścieni; dolny i tylny kąt każdego z trzech pierwszych pier- 

 ścieni odwłoka obszernie zaokrąglony; nogi tułowia 5-ej — 7-ej pary stopniowo 

 coraz dłuższe; nogi poskoczne ostatniej pary długie, z członkami płata zewnętrz- 

 nego prawie równej długości. Dla tej zgodności znamion kiełża z Pragi Czeskiój 

 zaliczam do gatunku Niph. puteanus; ale tworzę dla niego odrębna odmianę 

 dla następujących różnic. 



