306 



DZIAŁ III. ZOOLOGIJA. 



Osobniki Niph. Forelii długie 2 mm, licząc od przodu głowy do wierz- 

 chołka nóg poskocznych ostatniej pary, które odpowiednio do poglądów DE Rou- 

 GEMONTA powinny były łączyć w sobie znamiona znacznie odmiennego Gran go- 

 ny x su bterraneu s, S. Bate, okazywały wprawdzie pewne różnice zależne od 

 wieku, jak mniej liczne członki rożków, mniejsza ilość szczecin na różnych czę- 

 ściach ciała, ale znamiona gatunkowe już były u nich wyraźne: nogi dwu pierw- 

 szych par tę samą miały postać, a blaszka ogonowa głęboko była rozcięta. 



Mając na uwadze nieprawdopodobne i niedowiedzione poglądy DE Rotjge- 

 MONTA, szczególną baczność zwróciłem na formy młodociane. Pomiędzy okazami 

 uprzejmie mi przysłanemi przez prof. Ve.JDOVSKIEGO na szczęście znalazły się 

 bardzo młode okazy długie 2 mm, złowiłem też równie małe okazy Boruta te- 

 nebrarum. Szczegółowo opisałem je we wlaściwem miejscu, aby dostarczyć na- 

 leż)'tego dowodu, że podobnie jak u Goplana polonica pod każdym względem, 

 nawet pod względem bardzo subtelnych szczegółów budowy przyrządu gębowego, 

 posiadają one wszystkie znamiona odpowiedniego rodzaju, a nawet, uwzględnia- 

 jąc różnice od wieku zależne, u najmniejszych osobników można już rozpoznać 

 gatunek, do którego należą. Niph. tatrensis mniej dokładnie został zbadany, 

 bo najmniejszy osobnik był przeszło 4 mm długi. W każdym jednak razie i on 

 dostarcza pewnego dowodu przeciwko de Rougemontoayi, albowiem nie pozosta- 

 wił żadnej wątpliwości co do gatunku, do którego należał, gdy tymczasem we- 

 dług DE Rougemonta powinienby on okazywać znamiona Niph. kochianus, 

 S. Bate. UNiphargus, według spostrzeżeń Humberta i moich, szczególną 

 stałość okazują ręce nóg chwytnych; blaszka ogonowa; dolny i tylny kąt trzech 

 pierwszych pierścieni odwłoka; względna długość nóg tułowia 3-ej — 7-ej pary. 

 Wszystkie te znamiona są też u obu płci jednakowe. 



Na mocy spostrzeżeń Humberta i swoich własnych, jestem tedy zmuszony 

 uznać całą teoryją de Rougemónta o przeobrażeniach Niphargus puteanus 

 za błędną i pozbawioną wszelkiej podstawy. Niema żadnej zasady odmawia- 

 nia rozmaitym formom kiełży podziemnych i głębinowych znaczenia samodziel- 

 nych gatunków, zwłaszcza, że różnice gatunkowe dają się wyśledzić już u osobni- 

 ków bardzo małych, niedawno wyszłych z jamy wylężniczej. Rodzaj Crango- 

 nyx jest niewątpliwie równie samoistny jak Boruta, którego znamiona są 

 u najmniejszych nawet osobników zupełnie rozwinięte i żadnej nie pozostawiają 

 wątpliwości. 



Gdyby de Rougemont miał słuszność, w każdej studni, w każdej jaskini 

 i w każdem jeziorze powinnibyśmy znajdować rozmaite formy rodzaju Niphar- 

 gus i Crangonyx, jednakże tak nie jest, bo w większości wypadków w danej 

 wodzie wykryto tylko jeden gatunek, co przedewszystkiem stosuje się do jezior, 

 gdzie w większych głębiach zawsze znajdowano jeden tylko gatunek, wyjąwszy 

 jezioro Cyrknickie w Krainie, w którem G. Joseph ') złowił dwa gatunki: Niph. 

 stygius, Schiódte i Niph. Forelii, A. Hu mb er t. W studniach częściej 



') G. Joseph. Berliner entornologische Zeitschrift. Eedaktor Dr. H. Dewitz. Berlin, 1882. 

 Tom XXVI. Zeszyt 1, str. 13. 



