A. WRZEŚNIO WSKI. O TRZECH EIEŁŻACH PODZIEMNYCH. 311 



Pochodzenie ślepych kiełżów. 



Najprostszem rozwiązaniem pytania, skądby się wziąć mogły ślepe kiełże 

 rodzaju Niphargus, na pierwszy rzut oka wydaje się przypuszczenie, że po- 

 wstały z kiełżów wód oświetlonych (G. stagnalis, Gammarus pulex i t. d.), 

 które skutkiem pobytu w ciemności spłowiały i postradały organ wzroku, podo- 

 bnie jak wiele innych zwierząt podziemnych. Takie zdanie wyraził Fries 

 który mniemał, że Gammarus (Niphargus) puteanus, znaleziony w tylu 

 rozmaitych okolicach, miejscowego jest pochodzenia. W tern przekonaniu utwier- 

 dził go fakt, że Gammarus fossarum, Koch (niewątpliwie G. stagnalis lub 

 G. pulex) z Elsachu, trzymany przez całą zimę w ciemności, prawie zupełnie 

 stracił barwnik ciała, nawet w znacznej części barwnik oka. Miało to być wska- 

 zówką, jakim sposobem Niphargus puteanus powstał z kiełża wód oświetlo- 

 nych. Dla Friesa pozostało rzeczą wątpliwą, czy Gammarus raz tylko dostał 

 się do jaskini (Falkensteiner Hohlej i tu został uwięziony, czyli też i dzisiaj jesz- 

 cze przeciska się tam z wodą i we właściwy sposób zastosowuje do życia jaskinio- 

 wego. Według Friesa, wątpliwość tylko wtedy możnaby rozstrzygnąć, gdyby się 

 udało znaleść w jaskini obie formy kiełżów, oraz przejścia pomiędzy niemi. Później 

 Fries 2 ) zmienił nieco swoje zdanie z powodu znalezienia Niph. puteanus 

 w studniach na Helgolandzie i przyszedł do wniosku, że ten kiełż dawno już po- 

 wstał czy to z G. pul ex, czyli też innego gatunku. 



Doświadczenia przedsiębrane z kliszami lub papierkami fotograficznemi 

 wskazują, że promienie światła przenikają do pewnych tylko głębin. Prof. Fo- 

 REL 3 ), badając przezroczystość wody jeziora Genewskiego zapomocą papierków 

 albuminowych napojonych solą i azotanem srebra, przyszedł do wniosku, że 

 w pomienionem jeziorze, przynajmniej naprzeciwko Morges, letnią porą, gdy wo- 

 da jest bardzo mętna, promienie światła sięgają tylko do 40 lub 50 m w głąb, 

 lecz zimową porą przy czystej wodzie przenikają do 90 lub 100 m. Poniżej, we- 

 dług Forela, panuje bezwarunkowa ciemność. Fol i Sarasin 4 ) zapomocą 



1) S. Fries. Die Falkensteiner Hohle, ihre Fauna und Flora. Ein Beitrag zur Erforschung 

 der Hohlen im sckwabischon Jura mit besonderer Beriieksichtigung ihrer lebenden Fauna. Jahres- 

 hefte des Vereins fur vaterliindische Naturkunde in Wiirtemberg. Rok 30. Stutgart, 1874. Str. 

 115 — 116. 



2 ) S. Fries. Mittheilungen aus dem Gebiete der Dunkel-Fauna. 1) Gammarus (Niphargus) 

 puteanus, Koch. Zoologischer Anzeiger. 1879, M 19, str. 35. 



3 ) F. A. Forel. Recherches photographiąues sur la transparence de l'eau du lac Leman. Ma- 

 eriaux pour servir a 1'etude de la faunę profonde du lac Leman. Seryja I. Lozanna, 1874, str. 28 — 31. 



F. A. Forel. Transparence de l'eau du lac (Leman). Ibidem. Seryja II. Str. 202 — 204. 



4 ) Herm. Fol et Ed. Sarasin. Sur la p'enetration de la lumiere du jour dans la profondeur du 

 lac de Geneve. Ąrchives des Sciences physiques et naturelles. (Bibliotheque universelle) Genevc 

 Seryja III, tom XIV, str. 4, Przytoczono według Zoologischer Jahresbericht, 1884, I, str. 23. 



H. Fol et Sarasin. Sur la profondeur a, laąuelle la lumiere du jour penetre dans les eaux de la 

 mer. Comptes rendus hebdomadaires des seances de rAcadćmie des Sciences. Paryż, 1885, Tom C. 

 Str. 994. 



i 



