312 



DZIAŁ III. ZOOLOGI.JA. 



klisz bromowo-żelatynowych dla tego samego jeziora oznaczyli, że światło dzienne 

 dochodzi do głębokości 170 m, a nawet do 200 m (w dzień pogodny 18 Marca). 

 Prof. Forel ') w późniejszej pracy o jeziorze Genewskiera zmienił swe zda- 

 nie o przezroczystości jego wody odpowiednio do tych spostrzeżeń i uznał, że 

 w głębokości 50 — 200 m panuje półciemność, podobna do ciemności naszych nocy, 

 a dopiero poniżej 200 — 300 m pod powierzchnią, wody zalega bezwzględna lub 

 prawie bezwzględna ciemność. Asper 2 ) na mocy doświadczeń z kliszami emul- 

 syjnemi przyszedł do przekonania, że w jeziorze Curicli światło, przynajmniej 

 w Październiku, przenika do głębokości przewyższającej 140 m. Tak więc pomi- 

 jając małe niezgodności co do oznaczenia głębi, poza którą promienie świata 

 dziennego nie sięgają, wszystkie doświadczenia za tern przemawiają, że w pewnej 

 głębokości panuje zupełna, lub prawie zupełna ciemność. 



Opierając się na tern niektórzy badacze, jak F. de Rougemont 3 ) i Asper *) 

 mniemali, że Niphargus jeziorowy jest poprostu zmienionym potomkiem G. pu- 

 le x, który zamieszkawszy ciemne głębie postradał oczy, wyblakł, oraz się zmienił 

 pod niektóremi innemi względami. RougemO^t przypuszczał, że w ten sam spo- 

 sób powstały kiełże studzienne, a mniemaną jednostajność ich form, jak widzieli- 

 śmy (porównaj str. 230) tłumaczył sobie z góry określoną ich zmiennością. Asper 

 wydobywszy w jeziorze Curich z głębokości 140 m szklisto przezroczyste okazy 

 Gammarus pulex z należycie wyksztalconemi oczami, uważał je za pośrednie 

 pomiędzy zwykłym G. pulex i Niphargus Forelii. 



Pomijając samo pytanie czy w rzeczy samej w pewnej głębokości panuje 

 bezwarunkowa ciemność, oraz pomijając pytanie w jakiej głębokości mogłoby to 

 mieć miejsce, w zajmującej nas kwestyi bardzo ważnym jest fakt, że u zwierząt 

 głębinowych oczy niekoniecznie znikają, a nawet bywają duże. Forel 5 ) z głębi 

 300 m wydobywał w jeziorze Genewskiem opatrzone oczami: Hydrachnidae, 

 Cyclops, Lynceus, Gammarus pulex, Lymnaeus, a z pięknej pracy 

 profesora B. Dyboayskiego 6 ) przekonywamy się, że wszystkie kiełże mieszkające 

 w jeziorze Bajkalskiem. od najpłytszych miejsc do głębokości 1300 m, posiadają 

 oczy. W znacznych głębiach żyją tam nawet gatunki z wielkiemi oczami, jak 

 Gammarus sar mat u s w głębi 1300 m i G. Us so 1 z e w ii var. abyssorum 

 700 — 1000 m; oczy miernej wielkości mają: G. Petersii 700— 1000 m, G. lonr 

 gicornis var. polyarthrus 300 — 700 G. leptocerus var. nematoce- 



') F. A. Forel. La faunę profonde de lacs suisses. 1885. Str. 31. 



-) Asper. Ueber die Lichtverhaltnisse in grossen Wassertiefen. Kosmos, Zeitschrift fur die 

 gesammte Entwicklungslehre. 1885. Tom I. Str. 174 — 180. 



3 ) Ph. de Eongemont. Etude sur la faunę des eaux privees de lumiere. Str. 26. 



4 ) Asper. Beitrage żur Kenntniss der Tiefseefauna der Schweizerseen. Zoologischer Anzeiger. 

 1880. Str. 133. 



5 ) Forel. Recherches photographiques sur la transpąrence de l'eau. Materiaus pour servir 

 a 1'etude de la faunę profonde du lac Leman. Seryja I. Lozanna, 1874. Str. 25. 



Forel. La faunę profonde des lacs suisses. 1885. Str. 167 — 168. 



6 ) B. Dybowski. Beitrage zur naheren Kenntniss der in dem Baikal-See vorkommenden niede- 

 ren Krebsa aus der Gruppe der Gammariden. Petersburg, 1874. 



