A. WRZEŚNIOWSKI. O TRZECH KIEŁŻACH PODZIEMNYCH. 



313 



rus 670 m. Inne kielże wielkich głębin Bajkału mają, oczy małe, lub bardzo 

 małe: G. Beiśsneri 1300 m, G, Łagowskii 800—1300 m, G. amethysti- 

 nus 500-1300 m, G. ignotus 800 m, G. Grewingkii 100— 1000 m, ale też 

 nie należy zapominać, że małe oczy spotykamy także pomiędzy gatunkami z bar- 

 dzo płytkich wód tego samego jeziora, jako to: u G. Grubi i 10 — 20 m, G. 

 Kessleri 10 — 20 m, G. Czyrniańskii 10 m, G. littoralis mieszkającego 

 przy brzegu; bardzo małe oczy ma G. inflatus 2 — 10 m, a u G. perlą 10 m, 

 każde oko składa się z pojedynczych punkcików. O oczach głębinowych kiełży 

 Bajkału można tylko to powiedzieć, że u gatunków opuszczających się do głęboko- 

 ści 800 — 1300 m, mają. one barwnik jasny ; najczęściej biały, a u gatunków miesz- 

 kających powyżej 700 m głębokości przeważa barwnik ciemny: fijoletowy, czer- 

 wony, brunatny, czarny, lecz do najpłytszych niemal miejsc jeziora, chociaż bar- 

 dzo rzadko, spotykamy kiełże z jasnemi oczami 1 ). Wpływ głębin na barwnik 

 oczny bardzo jest u niektórych wyraźny: u Gammarus flavus, który zamiesz- 

 kuje bardzo grubą warstwę wody, od 100 — 1300 m, osobniki z mniejszych głębo- 

 kości mają oczy czarne, z większych czerwone. G. Ussolzewii z 150 — 500 m 

 ma oczy czarne, a G. Ussolzewii var. abyssorum z 700— 1000 w ma oczy 

 biało lub czerwonawe. G. Boro wskii z głębi 100 — 600 m posiada oczy czarne, 

 a u G. Borowskii var. dichrous var. abyssalis oczy są białe. 



0 Białe oczy posiadają,: G. sarmatns 1300 m, G. Reissneri 1300 m, G. Łagowskii 800— 

 1300 m, G. Petersi 700 — 1300 m, G. B o r o w s k i i, var. dichrous, var. abyssalis 600 — 1000 m, 

 G. margaritaceus 150 — 1000 m, G. Grewingkii 100 — 1000 m, G. ignotus 800 m. Różowe oczy 

 ma G. ametkystinus 500 — 1300 m; białawe łub czerwonawe G. Ussolzewii var. abyssorum 700— 

 1000 m. Na sześć gatunków opuszczających się do 700 m, dwa mają jasne oczy: G. pulchellus 100— 

 700 m różowe i G. Reichertii 200 — 500 m białe. W głębinie 300 m na 6 gatunków tyiko u G. Flori 

 var. al bu la, a w głębinie 200 m na 7 gatunków tylko u G. Radoszkowskii spotykamy białe oczy. 

 Pomiędzy 15 gatunkami zamieszkującemi głębię do 100 m tylko G. Flori 50— 100 m, i G. Gerstae- 

 ckerii 20 — 100 m, odznaczają się białemi oczami. G. perlą z głębi 10 m ma oczy białe, G. bifascia- 

 tus '/ 2 — 2 w — popielate. Do tych faktów wyciągniętych z dzieła prof. Dybowskiego, dodam od siebie, że 

 u Gammarus stagnalis, Andrzejowski, zamieszkującego . płytkie rowy pod Warszawą po prawej 

 stronie Wisły, barwnik oczny jest srebrzysto-biały oprócz rubinowo-czerwonych warstw bezpośrednio 

 otaczających stożki oczne; tym sposobem oko tego kiełża, przy odpowiedniem powiększeniu i oświetleniu, 

 wydaje się jakby srebrne, wysadzane czerwonemi drogiemi kamieniami. 



U bajkalskich kiełży kolor ciała w głębokości 800 — 1300 m zawsze jest jasny, często biały, 

 a u form zamieszkujących grubą warstwę wody jest on jaśniejszy u osobników głębiej osiadłych. G. 

 flavus 100 — 1300 m, odpowiednio do zamieszkiwanej głębokości jest pomarańczowo-żółty do jasno- 

 miodowo-żółtego; G. Grewingkii 100 — 1000 m jest ciemny rogowo-żółty, do żółtawo-białego; G. 

 Ussolzewii z głębokości 150— 500 m jest czerwono-żółty, G. Ussolzewii var. abyssorum z 700 — 

 1000 m jasno-różowy; G. Borowskii var. dichroTis 50 — 600 m jest brudno fijoletowy, odmiana 

 abyssalis 600 — 1000 m żółto-biala. We wszystkich jednak głębokościach zdarzają się gatunki jasno, 

 nawet biało zabarwione. Wogóle, począwszy od miejsc najpłytszych, w jeziorze Bajkalskiem znajdują 

 się kielże mało zabarwione, albo białe, lecz w wielkich głębokościach blade lub białe zabarwienie staje 

 się panującem naw et u odmian gatunków znacznie ciemniejszych. W tym ostatnim razie spłowienie 

 barw jest oczywiście następstwem życia głębinowego. W znaczniejszych głębokościach, 300 — 1300 ni 

 biała barwa ciała idzie w parze z białemi lub bardzo jasnemi oczami. W płytszych miejscach z bia- 

 łem ciałem są zespolone ciemne oczy (brunatne, czarne, czarno-czerwone, rubinowo-czerwone), nie- 

 kiedy jednak i oczy także są białe, jak u Gammarus Flori (50—100 m) i G. perlą (10 m). 



Pam. Fizyj. Tom. VIII. 



Dział III. 40 



