332 



DZIAŁ III. ZOOLOGIJA. 



w przestrzenie wydm piaszczystych lub nieużytków; inne lasy zmniejszyły obję- 

 tość, lub też całkowicie wycięte lub przerzedzone, straciły warunki dla utrzymania 

 się wielu gatunków konieczne. 



Znaczne przestrzenie błót i wód krajowych zostały osuszone; niektóre zmie- 

 niono w łąki lub nawet obrócono na pola orne, straciły więc te wszystkie prze- 

 strzenie dziki swój charakter, niezbędny dla utrzymania się tam ptastwa błotnego 

 i wodnego, potrzebującego przestrzeni i spokojności. 



Powiększenie się znaczne ludności wprowadziło za sobą większe prześlado- 

 wanie, bezpośrednie i pośrednie. 



Trzy te główne przyczyny spowodowały wielką różnicę w faunie ornitolo- 

 gicznej całego kraju pod względem jej obfitości, do czego także przykładają się 

 i inne powody, jak np. tępienie naszego ptastwa na drodze przelotów i podczas zi- 

 mowania w krajach południowych. 



Przy zawiązaniu się w ostatnich latach Towarzystwa Ornitologicznego mię- 

 dzynarodowego, jako najważniejsze z zadań tego towarzystwa postanowiono 

 obmyśleć przepisy dla wstrzymania, a przynajmiej ograniczenia tępienia, jakiemu 

 dzikie ptastwo na całej kuli ziemskiej podlega. Dla obmyślenia tych środków 

 niezbędne są obserwacyje umiejętnie prowadzone i wskazanie rzeczywistych 

 przyczyn zmniejszania się ciągłego liczby tychże ptaków. W tym to więc celu 

 przedstawiam niniejszą pracę, która się także drukuje w języku francuskim w or- 

 ganie Towarzystwa wyżej wspomnianego. W piśmie tern wychodzącem w Wie- 

 dniu pod tytułem „Ornis" od roku 1885 bardzo wiele jest ogłoszonych obserwacyj, 

 nader ważnych, z różnych okolic Europy, a nawet z innych części świata, lecz 

 niema wcale żadnej od nas wiadomości. W tym to więc celu zamieściłem tam swo- 

 ję pracę, którą powtarzam w naszym organie, jako zachętę do przedsięwzięcia pro- 

 wadzenia u nas podobnych obserwacyj w różnych punktach kraju. Spodziewam 

 się przeto, że znajdą się naśladowcy, którzy zechcą prowadzić postrzeżenia 

 w swych okolicach i ogłaszać je w organach krajowych, jako też ogólnego sto- 

 warzyszenia wyżej wspomnianego. 



Postrzeżenia te na wielu punktach równocześnie prowadzone mogą dać po- 

 jęcie o obecnym stanie ogólnym ptastwa dzikiego w kraju, który jest bardzo 

 odmienny od tego, jaki był przed piędziesięciu laty, a oprócz tego mogą one do- 

 pełniać lub nawet prostować wiadomości w wielu szczegółach pod pewnemi 

 względami podane z obserwacyi pojedynczego obserwatora. 



Jednym także z powodów do ogłoszenia tej pracy jest różnica w ocenianiu 

 pewnej liczby form pod względem gatunkowości w nowych czasach wprowadzo- 

 na, jak również dodanie pod niektóremi gatunkami pewnej liczby ptaków w ostat- 

 nich latach zebranych. 



1. Vuliur monachus Gm. Sep kasztanowaty. 



Przypadkowo zalatujący; pojawia się rzadko, pojedynczo lub w małych 

 stadach złożonych z kilku osobników, w różnych porach roku. Gabinet warszaw- 

 ski posiada 2 okazy krajowe, z których jeden ubity był na górze Świętokrzyskiej, 

 drugi żywcem złowiony w Rakołupach w bliskości Chełma. W kolekcyi prywa- 

 tnej ś. p. kanonika Wyszyńskiego, znajdował się okaz złowiony pod Skierniewi- 



