WŁ. TACZANOWSKI. SPIS PTAKÓW KRÓLESTWA POLSKIEGO. 



333 



cami. Prócz tego wiadomo mi jeszcze o kilku innych wypadkach ubicia i ukaza- 

 nia się tego sępa w różnych czasach i różnych okolicach kraju, a między innemi 

 ubito go przed 20 laty pod Łomżą, z którego szczątki otrzymałem. 



2. Gyps fulvus (Briss.) Sep płowy. 



Przypadkowo zalatujący; rzadziej od poprzedzającego. Gabinet warszaw- 

 ski posiada tylko jeden okaz ptaka starego, ubitego w Grudniu r. 1851 w okoli- 

 cach Zamościa, w roku zaś następnym ubito pod Nieborowem równie stary egzem- 

 plarz i ten znajdował się w zbiorze ś. p. kanonika Wyszyńskiego. Prócz tych 

 dwu okazów nie mam żadnej innej wiadomości o zabiciu tego sępa w kraju. 



3. Aquiia chrysaetos (L.) Orzeł zys. 



Nie rozumiem dostatecznie kwestyi gatunkowości wielkiego orla, która dotąd 

 jest sporną między ornitologami, jedni bowiem utrzymują, że Aąuila chry- 

 saetos (L.) i A. nobilis Pall. są tylko odmianami wiekowemi jednego i tegoż 

 samego orła, gdy drudzy upornie obstają za odrębną ich gatunkowością; są nawet 

 inni, którzy więcej między niemi form samoistnych upatrują. Cechy rozróżniające 

 te gatunki są tak niestale i tak trudne do ustanowienia, że nie mogą wystarczyć do 

 rozróżnienia lub połączenia tych form zagadkowych. Obserwowanie ich w stanie 

 natury mogłoby tylko doprowadzić do prawdy, lecz przedstawia wielkie trudno- 

 ści, albowiem ptaki te trzymane w niewoli nie mogą służyć do wyjaśnienia wszel- 

 kich wątpliwości, jakie się tu przedstawiają, wiadomo bowiem, że te ostatnie po- 

 trzebują, daleko więcej czasu do przebycia wszystkich zmian upierzenia niż na 

 wolności, obserwacyja zaś na wolności nie jest tak łatwa, jakby się zdawać mogło. 



Indywidua obu tych form zwiedzają dość często nasze strony, corocznie 

 pewna liczba okazów zabijaną bywa w różnych stronach kraju, szczególniej w je- 

 sieni, w zimie i w samych początkach wiosny, w ciągu lata wcale się nie pokazują 

 i mogę zapewnić, że obecnie orzeł ten nie gnieździ się w kraju. Ostatni las gdzie 

 obserwowałem gnieżdżącego się orła przedniego jest w leśnictwie rządowem 

 Przasnysz, położony między wsią Jednorożec i osadą Przejmy, blisko pruskiej 

 granicy. W roku 1859 ś. p. Artur Znatowicz •) ubił na tern gnieździe sami- 

 cę i zachował ją w swojej kolekcyi, a jedyne zabrane tam j aj e przechowuje się 

 dotąd w zbiorze Gabinetu Warszawskiego. W roku następnym odwiędzałem to 

 gniazdo, jak również kilka innych, które się znajdowały w lasach sąsiednich. 

 Wszystkie te gniazda były już w tym roku niezajęte z wyjątkiem jednego, na któ- 

 rem sokół wędrowny jaja wysiadywał. Wszystkie były umieszczone na wierz- 

 chołku starych sosen, średniej wysokości, znajdujących się na wzgórkach panują- 

 cych nad okolicą. Oba stare ptaki od gniazda wyżej przytoczonego miały ogon 

 szeroko biały od nasady, należały przeto do formy nobilis Pall. 



4. Aąuila heliaca Savign. Orzeł cesarski. 



Przypadkowy, bardzo rzadki. Dwa tylko okazy stanowią dowód zalatywa- 

 nia tego orła w nasze strony, jeden z nich młody w pierwszem pierzu, znajdujący 



*) A. Znatowicz zajmował się gorliwie ornitologijij. krajową. W 1881 r. padl ofiarą swego za- 

 pału na wycieczce ornitologicznej na jeziorze Goleh na Turkomańskich równinach w okolicach 

 Antyjochii. 



