342 



DZIAŁ III. ZOOLOGUA. 



57. Calamoherpe turdoldes (Mey.) Trzciniak. 



Pospolity przez lato na wszystkich wodach zarośniętych trzciną, całego kra- 

 ju, a* mianowicie na wodach stojących, przylatuje w ostatnich dniach Kwietnia 

 i oznajmia swą obecność krzykliwym swym śpiewem, znika w końcu Sierpnia. 



58. Calamoherpe arundinacea (Gm.) Trzcionka. 



Wszędzie o wiele liczniejszy od poprzedzającego, przybywa i odlatuje 

 wtychże samych czasach co i tamten. 



59. Calamoherpe paiustris (Bechst.) Łozówka. 



Prawie równie pospolita jak poprzedzająca; prócz nad wodami, jak tamta, 

 gnieździ się także w krzakach ogrodowych i w zaroślach od wód i łąk oddalonych; 

 przybywa w Kwietniu, we Wrześniu odlatuje. 



60. Calamodyta phragmiiis (Bechst.) Rokitniczka. 



Pospolita i zapewne liczniejsza w ogólności od każdej z dwu poprzedzają- 

 cych; w końcu Kwietnia pojawia się parami w miejscach lęgowych, we Wrze- 

 śniu łączy się w stada rozproszone, mniej lub więcej liczne, które się wszę- 

 dzie spotyka po krzakach wśród łąk i na brzegach wód przez cały ten miesiąc, 

 a nawet niekiedy przez kilka pierwszych dni Października. 



61. Calamodyta aąuatica (Lath.) Wodniczka. 



Gatunek mniej pospolity i mniej rozpowszechniony od poprzedzającego; 

 gnieździ się w ilości dość znacznej lecz mniejszej niż tamta na rozległych bagnach 

 położonych po prawej stronie Wisły, zacząwszy od południa gubernii Lubelskiej, 

 aż do okolic północnych gubernii Suwalskiej; osiedla się głównie na rozległych 

 przestrzeniach błot mocno wilgotnych, pokrytych trawą obrzednią i niewysoką 

 i zrzadka posianych trzcinką karłowatą, w zwykłych zaś łąkach gęsto zatrawio- 

 nych, po brzegach stawów i wód bieżących zatrzymuje się tylko w porach wędró- 

 wek. Po stronie lewej Wisły gnieździ się tylko w miejscach wyjątkowych, rzad- 

 kich w tych stronach i nie pokazuje się wcale w wielu okolicach suchych. 

 Przybywa w końcu Kwietnia, znika całkowicie w początkach Września. W locie 

 łatwo ją rozróżnić od poprzedzającej po kolorze jasnym i bardziej żółtym, jak 

 również po mniejszym wzroście i krótszym ogonie. 



62. Locustella luscinioides (Savi.) Brzęczka. 



Gnieździ się po wielkich stawach zarośniętych w znacznej części gęstą ro- 

 ślinnością, po brzegach jezior porosłych krzakami łoziny, mięszanemi z trzciną 

 i sitowiem i na częściach bagien mocno zalanych i zarosłych gęstemi i wysokiemi 

 trawami, przegrodzonemi tu i owdzie kępami trzciny. Takie miejscowości znaj- 

 dują się głównie w części wschodniej Królestwa, od południa aż do granicy Prus 

 wschodnich, w części zaś kraju położonej na brzegu lewym Wisły jest bardzo 

 mało miejsc stosownych dla tego ptaka, a jeżeli się gdzie znajdują, to są po więk- 

 szej części szczupłe. Przylatuje w ostatnich dniach Kwietnia (w r. 1853 postrze- 

 glem ją pierwszy raz 24 Kwietnia, w roku zaś 1855 dopiero o Maja); nie znam 

 wcale daty odlotu. Łatwa jest bardzo do odróżnienia od innych trzcionek po 

 dziwacznym i donośnym śpiewie, który ciągle się słyszy w głębi zarośli trzci- 

 nowych i który można wyrazić przez sylabę bżżbżyy długo ciągniętą; każde ta- 

 kie brzęczenie poprzedza silnem kląśnięciem kilka razy powtórzonem. W czasie 

 wydawania tego śpiewu ptak pełznie zwykle wysoko na suchą trzcinę i siedzi nie- 



