352 



DZIAŁ III. ZOOLOGUA. 



a -nade wszystko park Łazienkowski położony na zewnątrz samego miasta, park 

 Wilanowski, grapa wysokich drzew pod Szopami, dwa małe laski olszowe pod 

 Bielawą, o 15 wiorst od Warszawy i wiele innych miejsc, jak np. na drzewach 

 przy drodze bitej idącej od miasta obok Bielan, gdzie na kilku drzewach stoją- 

 cych obok zabudowań jest kolonija gawronów, na drzewach zaś gdzie niema 

 mieszkali, niema żadnego gniazda, dopiero znowuż jest inna kolonija przy paru 

 domkach o pół wiorsty odległych od poprzednich. Lat temu dwadzieścia gnie- 

 ździły się obficie w małym lasku w Czernicach o 14 kilometrów od Przasnysza, 

 lecz nie wiem czy ta kolonija dotąd istnieje; duża kolonija gawronów jest jeszcze 

 przy słynnej czaplami w Skępem. W ogóle gawrony łatwo opuszczają swoje osady 

 gdy są bardzo prześladowane lub w skutku innych powodów i przenoszą się gdzie- 

 indziej, lecz mają zwyczaj powracać na dawne swe miejsca skoro okoliczności się 

 zmienią. W Warszawie zimują w wielkiej liczbie. 



132. Coiaeus morcedula (L.) Kawka. 



Wszędzie pospolita, lecz gnieździ się w kolonijach rzadko rosproszonych pó 

 różnych okolicach kraju; w Warszawie bardzo obfita w zimie, nie wywodzi się 

 w mieście i w rnałej liczbie w sąsiedztwie, najbliżej w lasku Bielańskim; najobfi- 

 ciej w kraju gnieździ się w okolicy skalistej gubernii Kieleckiej, gdzie liczne 

 ruiny zamków i dziury po skałach zajęte są corocznie przez osady kawek mniej 

 lub więcej liczne. Gdzieindziej gnieżdżą się tylko po lasach obfitujących w stare 

 dziuplaste drzewa, w największej obfitości w lasach leśnictwa Nowogrodzkiego 

 (gub. Płocka) i w kilku lasach gubernii Siedleckiej. 



133. Nucifraga caryocatactes L. Orzechówka. 



Ptak odbywający nieregularne wędrówki; prawie corocznie przybywa w zi- 

 mie w nierównej liczbie do gubernii Suwalskiej, gdy tymczasem w innych okoli- 

 cach Królestwa, tak samo jak w innych krajach Europy środkowej, nie pokazuje 

 się w większej liczbie zim; w inne zimy pojawia się tylko sporadycznie w bardzo 

 malej ilości, gdy w innych latach bywa na jesieni lub w zimie mnićj lub więcej 

 obficie. Przez cały ciąg moich obserwacyj rok tylko 1844 był najsłynniejszym 

 z bardzo obfitej wędrówki orzechówek, przez całą jesień leciały tak licznemi 

 i rosproszonemi stadami jak gawrony i gdzie tylko było się udać zawsze się je 

 spotykało; w zimie były pospolitsze niż zwykle ale wszędzie nieliczne. Prócz 

 tego pamiętam dwie lub trzy zimy, w których nalot był dość znaczny. Wogóle 

 częściej się je spotyka w jesieni, zacząwszy od końca Września, niż w zimie. Raz 

 tylko spotkałem orzechówkę w Lipcu, pod Bychawką o 20 wiorst od Lublina, 

 była w lesie, tak mocno wypierzona, że latać nie mogła. Wszystkie orzechówki 

 bite w kraju, które miałem sposobność examinować, należały do odmiany długo- 

 dzio bój , leptorhyncha. 



134. Emberiza milliaria L. Potrzeszcz. 



Miejscowy i pospolity w całym kraju, prócz gubernii Suwalskiej, gdzie go 

 wcale niema, granicą jego północną jest miasteczko Szczuczyn. Cztery razy 

 tamtędy przejeżdżałem i będąc o tem uprzedzonym uważnie obserwowałem, za 

 każdym razem potrzeszcz śpiewał na czubkach gruszy stojących na stronie połu- 

 dniowej miasteczka, gdy na stronie północnej nigdzie już go nie było. P. Jasiński, 



