354 



DZIAŁ ITT. ZOOLOGIJA. 



nach i krzakach po brzegach wód. Wcześnie przylatuje, niekiedy pokazuje się 

 już w połowie Lutego, zwykle w Marcu; odlot odbywa się w Październiku, a nie- 

 kiedy pojedyncze osobniki ociągają się do końca Listopada. W gubernii Lubel- 

 skiej widziałem kilka razy wśród zimy stadka albo ptaki pojedyncze, lecz częściej 

 ukazywały się nagle gdy śnieg na jakiś czas zginął wśród zimy; ukazanie się jego 

 w okolicach Warszawy jest rzadsze. 



138. Plectrophanes lapponicus (L.) Poświerka szponiasta. 



Przypadkowo, bardzo rzadka, znam tylko jeden okaz krajowy złapany przez 

 ptaszników warszawskich w pierwszych dniach Marca 1860 r. i ten znajduje się 

 w Gabinecie Zoologicznym. 



139. Plectrophanes niva!is (L.) Śnieguła. 



Gość zimowy, pojawiający się w ilości bardzo nierównej w różnych latach, 

 ukazuje się zwykle w końcu Listopada, znika w Lutym lub w pierwszych dniach 

 Marca; w zimy lekkie jest rzadki, w ciężkie i śnieżne obfitszy; przez cały czas po- 

 bytu w kraju nie zatrzymuje się długo na miejscu lecz ciągle się przenosi. 



140. Passer domesticus Briss. Wróbel. 



Miejscowy i wszędzie bardzo liczny. W dolinie Ojcowskiej nigdy się nie 

 pokazuje. 



141. Passer montanus Briss. Mazurek. 



Miejscowy i tak samo pospolity jak wróbel, lecz w ogólności zapewne mniej 

 liczny; rozprasza się latem wszędzie, nawet po lasach, gnieździ się także w budyn- 

 kach na poddaszach, w porze zimowej wszystkie zbliżają się do mieszkań i porę tę 

 przepędzają w stadach skupionych. 



142. Coccothraustes vulgaris Pall. Grabołusk. 



Miejscowy, dosyć pospolity, zdaje się jednak, że w części na zimę odlatuje. 



143. Chlorospiza chloris (L.) Dzwoniec. 



W części miejscowy, obfity przez lato, w większości kraj na zimę opuszcza. 



144. Serinus meridionalis Brehm. Kulczyk. 



Tak samo jak ortolan, ptak ten jest świeżym nabytkiem dla fauny ornitolo- 

 gicznej krajowej. Hrabia Kazimierz Wodzicki, znany i doświadczony ornitolog, 

 mieszkał lat kilka w Korzkwi, przy samem wyjściu z doliny Ojcowskiej, tam zbie- 

 rał gorliwie zbiór ptaków miejscowych i następnie ogłosił spis ptaków dawnej 

 ziemi Krakowskiej, w którym nie zamieścił kulczyka, następnie zapewnił mnie 

 że go wcale nie znajdował. Przy końcu Sierpnia 1853 r., w kilka lat po opuszcze- 

 niu okolicy przez hr. Wodzickiego, przybyłem do Ojcowa i zaraz rozpocząwszy 

 wycieczki po okolicy, postrzegłem duże stadka tych ptaków, złożone ze starych 

 z młodemi, przylatujących na skłony wzgórz zarośniętych chwastami. Zebrałem 

 więc wkrótce tyle okazów, ilu potrzebowałem. W kilka dni potem spotkałem się 

 z hr. Wodzickim w Korzkwi, jakież więc było jego zdziwienie na widok mych 

 kulczyków, zebranych w dolinie Ojcowskiej, a następnie na widok samczyka śpie- 

 wającego przed domem, który hr. W. przez lata zamieszkiwał. Kulczyk był wówczas 

 obfitym w głównej dolinie i w jej rozgałęzieniach, a jak się później przekonałem 

 pobyt jego rozciągał się ku północy do Częstochowy i Złotego Potoku; dalej 

 nigdzie go nie postrzegano. W roku 1859 ptasznicy warszawscy złowili w jesieni 

 samca pod Wilanowem, a wiecie roku następnego słyszałem śpiewającego w Siei- 



