WŁ. TACZANOWSKI. SPIS PTAKÓW KRÓLESTWA POLSKIEGO. 



359 



171. Columba paiumbus L. Grzywacz. 



Pospolity, niebardzo liczny przez lato; przylatuje w połowie Marca, albo 

 w wiosny spóźnione w początku Kwietnia, odlatuje do końca Października. 



172. Columba oenas Gm. Siniak. 



Pospolity przez lato, wogóle liczniejszy od grzywacza; zaczyna się pojawiać 

 w różnych latach pomiędzy połową Lutego i połową. Marca, odlatuje wielkiemi 

 stadami w końcu Października, a niekiedy spotyka się w małej ilości w Listopa- 

 dzie a nawet w Grudniu, gdy niema jeszcze śniegu i mocnych mrozów. 



173. Turtur aurita Bp. Turkawka. 



Najpospolitsza i iiajobfitsza z gołębi; przylatuje w połowie albo w końcu 

 Kwietnia, a do 10 lub 15 Maja wszystkie są. na miejscu; odlatuje całkowicie w dru- 

 giej połowie Września. 



174. Syrrhaptes paradoxus Pall. Pustynnik. 



"Wielka wędrówka pustynników w roku 1863 w głąb Europy była prawie 

 u nas niepostrzeżona z powodu wypadków politycznych, dla których wszelkie po- 

 lowanie w kraju było niemożebne, został więc po niej jedyny okaz, który się zabił 

 o drut telegraficzny pod Skierniewicami, dostał się do zbioru ś. p. kanonika Wy- 

 szyńskiego i przeszedł następnie do Muzeum hrabiego Dzieduszyckiego we Lwo- 

 wie. Od tego czasu nie widziano tych osobliwych ptaków w Europie. Na wiosnę 

 roku 1888 powtórzyła się wędrówka o wiele liczniejsza od tamtej. W Warszawie 

 otrzymaliśmy przeszło 30 okazów, ubitych po większej części z wielkich stad; 

 pierwszy był zabity 21 Kwietnia o 2 wiorsty od Płocka, inny prawie w tymże sa- 

 mym czasie nad Pilicą ze stada liczącego około 200 osobników, inny dalej ku po- 

 łudniowi W Końskich, a inne w okolicach Warszawy; widziano je jeszcze w wielu 

 innych okolicach, gdzie zatrzymywały się po dni kilka. Później granice frontu 

 wędrówki znacznie się rozszerzyły i ostatnie krańce wiadome dotychczas sięgają 

 w Królestwie na północ do Zambrowa o 15 wiorst na południu od Łomży, a z dru- 

 giej strony ostatniemi punktami południowemi są: Hrubieszów, Opatów i Ra- 

 domsk, na Ukrainie zaś ostatnim południowym punktem jest Koziatyn, front 

 przeto tój wędrówki rozciągał się na 200 przynajmniej wiorstach. 21 Maja wi- 

 dziano stado około 50 okazów zawierające o 8 wiorst na wschód od Warszawy, 

 28 Maja zabito samicę pod Bolimowem, która jak się zdaje zaczynała wysiadywać; 

 ostatnie zaś wiadomości pochodzą z pod Kłodawy w Kaliskiem, gdzie je już w pa- 

 rach widywano, a następnie mamy doniesienie z pod Piotrkowa, że postrzeżono 

 9 par gnieżdżących się w żytach i że nad niemi rozciągnięto opiekę. Dalsze po- 

 strzeżenia wykażą, czy ptaki te zdołają się u nas osiedlić. 



Lagopus albus (L.) Pardwa. 



Przed piędziesięciu laty pardwy miały się jeszcze znajdować w malej liczbie 

 w leśnictwie Kidule, położonem na lewym brzegu Niemna, na samej północy Kró- 

 lestwa, obecnie niema ich już wcale według zapewnień tamtejszych mieszkańców. 

 Zapewniano mnie także, że kilka razy postrzeżono je wypadkowo w innych stro- 

 nach blizkich Niemna; ponieważ były to tylko ustne podania, ograniczam się więc 

 na ich zanotowaniu. 



