360 



DZIAŁ III. ZOOLOGIJA. 



175. Tetrao urogallus L. Głuszec. 



Miejscowy; obecnie rzadki już w kraju, znajduje się jednak jeszcze w wiel- 

 kich lasach gubernii Suwalskiej, po większej części bagnistych i w szeregu lasów 

 gubernii Radomskiej i Kieleckiej, zacząwszy od Iłży od wschodu do Kielc i Szy- 

 dłowa ku zachodowi; zamieszkiwał także w wielu lasach gubernii Lubelskiej, jak 

 około Dubienki, w Rakołupach, w Stulnie, w Ordynacyi Zamojskiej i kilku in- 

 nych; w gubernii Piotrkowskiej w lasach Lubocheńskich, a w Płockiej w obszer- 

 nych lasach nad Narwią, i Bugiem. Obecnie wszędzie już w ilości bardzo zmniej- 

 szony i nie istnieje w wielu okolicach, gdzie się znajdował przed piędziesięciu laty; 

 zdaje mi się, że się nie mylę oceniając ogólną liczbę głuszca zredukowaną do '/io 

 av tym przeciągu czasu. 



176. Tetrao tetrix L. Cietrzew. • - 



Miejscowy; znacznie pospolitszy i bardziej po kraju rospostarty niż głuszec, 

 lecz także liczebnie zmniejsza się ciągle i duża jest różnica od tego stanu, w jakim 

 był przed 50 laty. 



177. Bonasia betulina Scop. Jarząbek. 



Miejscowy; wszystko co się powiedziało o dwu poprzedzaj ącycb stosuje się 

 i do jarząbka, dawniej znajdował się dość obficie w dużej liczbie lasów krajo- 

 wych, nawet i w małych, teraz niema go wcale w większej części tych lasów* 

 a wszędzie gdzie się tylko znajduje jest już nielicznym; przed dziesięciu laty spo- 

 tykano go jeszcze w lasach okolicznych Warszawy, obecnie brak go zupełny. 



178. Perdix cinera Briss. Kuropatwa. 



Wszędzie miejscowa i pospolita; obfitość jej jest zależna od woli człowieka. 



179. Coturnix dactylisonans Mey. Przepiórka. 



W lecie w całym kraju pospolita, lecz obecnie znajduje się w liczbie bardzo 

 zmniejszonej w porównaniu z tern jak było przed trzydziestu lub czterdziestu la- 

 ty; w sprzyjających miejscowościach dobry myśliwy mógł był ubić 20 — 30 samców 

 z łatwością, pochodziwszy przez kilka godzin w Maju, gdyby tego tylko chciał; 

 obecnie słyszy się samce w znacznem od siebie oddaleniu, w jesieni są także dale- 

 ko mniej obfite. Zmniejszenie to przepiórki nie jest spowodowane miejscowemi 

 przyczynami, lecz głównie nastąpiło wskutku nieoględnego wytępienia ich w kra- 

 jach południowej Europy podczas przelotów. Przybywa do nas w końcu Kwie- 

 tnia lub na początku Maja; we Wrześniu zaczyna się powolnie z kraju wydalać 

 i spotyka się je ciągle aż do polowy Listopada, w liczbie coraz bardziej zmniej- 

 szonej, jeżeli śniegi nie zmuszą jej do prędszego odlotu. 



180. Otis tarda L. Drop. 



Gnieździ się w małej ilości w kilku okolicach Królestwa, jak na równinach 

 obszernych około Łowicza i Błonia, w gubernii Płockiej w równinach między Wy- 

 szogrodem i Ciechanowem, w gubernii Siedleckiej około Międzyrzeca i Czemier- 

 nik, w Lubelskiej pod Komarowem i Sniatyczami; powiadają, że się wywodzi tak- 

 że w kilku miejscowościach gubernii Kaliskiej. W innych okolicach pokazuje się 

 tylko wypadkowo i rzadko w jesieni, w ciągu zimy, lub nawet wśród lata. 



181. Tetrax campestris (Leach.) Strepet. 



Odwiedza tylko nasze strony wypadkowo, w lata wyjątkowe, ukazuje się 

 w jesieni lub na początku zimy, pojedynczo lub po kilka sztuk. 



