368 



DZIAŁ III. ZOOŁOGIJA. 



222. Platalea leucorodia L. Warzęcha. 



Wypadkowa; znam £ylko kilka zdobyć i postrzeżeń ptaka tego w kraju; 

 stary okaz Gabinetu Warszawskiego był zabity w końcu Kwietnia 1868 r. w oko- 

 licacb Brześcia; jednę zabito także pod Zawicbostem nad Wisłą., która znajdowała 

 się w kolekcyi szkolnej w Sandomierzu; w roku 1866 spotkałem stadko z pięciu 

 osobników złożone na wysepce piaszczystćj na Wiśle pod Warszawą; widziano 

 także jednę w Zawieprzycach pod Lublinem. 



223. Ciconia alba Belon. Bocian. 



Bocian był dawniej u nas o wiele liczniejszym niż jest obecnie; w wielu 

 wsiacb na Podlasiu prawie każda stodoła, nawet chata miała gniazdo na dachu, 

 niekiedy nawet dwa gniazda na obu rogach, prócz' tego były jeszcze gniazda na 

 drzewach sąsiednich, dzisiaj zaledwie jest kilka w okolicy całej. Przyczyna tego 

 ubytku nie jest wiadoma, lecz zdaje się, że wielka ich liczba zginęła w podróży, 

 gdyż w niektóre wiosny przybywały w ilości bardzo zmniejszonej, jak to miało 

 miejsce w roku 1882, zapewne jednak osuszanie ciągłe bagien krajowych przy- 

 kłada się znacznie do zmniejszania się liczby bocianów. Bocian jest bardzo regu- 

 larny w swoich podróżach, pokazuje się zwykle 19 lub 20 Marca, a w wiosny spó- 

 źnione ociąga się do 25 Marca; daty te stosują się do południowych okolicKrólestwa, 

 do gubernii zaś Suwalskiej przybywa o tydzień później lub nawet więcej. Około 

 26 Sierpnia stada bocianów puszczają się w podróż, a tylko osobniki pojedyńcze 

 spotyka się jeszcze tu i owdzie przez kilka dni następnych, nawet do dwu tygodni. 

 Prócz bocianów lęgowych widuje się jeszcze w okolicach błotnistych kraju stada 

 jałowych, dochodzące niekiedy do stu osobników, które przez cały czas pobytu 

 w naszych stronach przechadzają się ciągle po błotach i polach okolicy. 



224. Ciconia nigra Belon. Majstra. 



Rozproszony w małej liczbie w wielkich lasach błotnistych wschodniej czę- 

 ści kraju, gdzie się gnieździ w parach odosobnionych na znacznej przestrzeni. 

 Przylatuje równocześnie z poprzedzającym, o kilka dni później odlatuje. 



225. Ardea cinerea L. Czapla siwa. 



Najpospolitsza z czapli, lecz gnieździ się w kraju w miernej ilości przecię- 

 tnej; największe mi znane czaplarnie są: najliczniejsza w Skępem w gubernii 

 Płockiej, w małym lasku sosnowym, położonym na brzegu jeziora, obliczają tam 

 liczbę gniazd zajętych obecnie około tysiąca; trzy lata temu pewna liczba czapel 

 przeniosła się do lasu w Mirosławicach, oddalonego o 25 wiorst od Skępego i tam 

 założyła nową osadę, która obecnie jest prawie tak liczna jak poprzedzająca. 

 W tejże samej gubernii jest jeszcze czaplarnia około wsi Czernice i inna w okoli- 

 cach Przasnysza. Na Podlasiu znam dwie czaplarnie, z których jedna dość liczna 

 znajduje się w ogrodzie i w lasku przytykającym w Romanowie, druga w Dem- 

 blinie, nie wiem jaki jest ich stan dzisiejszy. W gubernii Łomżyńskiej była dość 

 liczna osada około Tykocina, a w gubernii Suwalskiej w Urdominie między Kal- 

 waryją i Sejnami; w gubernii Warszawskiej między Łowiczem i Nieborowem. 

 Prócz tych wymienionych były jeszcze mniejsze osady w wielu lasach różnych 

 okolic kraju, lecz których część znikła za mej pamięci. Czapla ta przylatuje 

 w początku Kwietnia, albo nawet w ostatnich dniach Marca i zostaje w jesieni 



