370 



DZIAŁ III. ZOOLOGIJA. 



236. Ortygometra pusilla (Gm.) Zielonka. 



Mniej pospolita i mniej liczna niż poprzedzająca; zamieszkuje przez lato du- 

 że stawy mocno zarośnięte, po brzegach błostnistych jezior i w bagnach głębokich 

 zarosłych gęstemi sitowiami; trudna jest do obserwowania, nieznani przeto termi- 

 nów jej przelotów; nigdy nie zimuje. 



237. Gallinula chloropus Lath. Kokoszka wodna. 



Pospolita w całym kraju, nawet na najmniejszych wodach i sadzawkach; 

 przylatuje w początku Kwietnia zanim jeszcze wodne trawy puszczać zaczną i ba- 

 wi do końca Października. 



238. Fulica atra L. Łyska. 



Wszędzie na wodach stojących pospolita gdzie tylko są jakiekolwiek zarośla, 

 lecz nie osiedla się wcale na tak małych jak poprzedzająca; przylatuje w początku 

 Kwietnia i zostaje do końca Października. 



239. Phalacrocorax carbo (L.) Kormoran. 



Przypadkowy z wiosny i w jesieni, lecz przed piędziesięciu laty gnieździł 

 się niekiedy w małych kolonijach lub w parach pojedyńczych w niektórych oko- 

 licach kraju; jak np. w roku 1837 była ich mała osada w Zegrzu pod Serockiem 

 i w kilku innych miejscach nad Narwią i Bugiem; w tymże samym czasie para 

 kormoranów gnieździła się przez lat kilka z rzędu na starej topoli nadwiślańskiej 

 na Saskiej Kępie naprost Warszawy. Profesor Waga obserwował to gniazdo 

 i utrzymuje, że je ta para opuściła w skutku niepokojenia przez gości war- 

 szawskich. 



240. Haliaeus pygmaeus (Pall.) Kormoran mały. 



Wypadkowy, bardzo rzadki; znane mi tylko dwa okazy bite w kraju, z któ- 

 rych jeden ubity w Daniszewie w Sandomierskiem znajduje się w Gabinecie War- 

 szawskim, drugi zdobyty w zimie 1861 w Skolimowie pod Jeziorną znajdował się 

 w zbiorze p. Segno. 



241. Pelecanus onocrotalus L. Pelikan. 



Pelikan zwiedza kraj tylko wypadkowo, pojedyńczo lub w małych stadkach; 

 w Gabinecie Warszawskim znajdują się dwa okazy krajowe, z których jeden ubi- 

 ty w okolicach Łomży w roku 1829, drugi w r. 1860 w Rakołupach pod Chełmem. 

 Ostatni ten rok był słynnym z nadzwyczajnej wędrówki tych ptaków, postrzega- 

 no je wówczas w różnych okolicach Królestwa i Litwy i kilka zabito. Znane mi 

 są także zdobycia pojedyńcze w kilku innych latach. 



242; Sylochelidon caspia (Pall.) Rybołówka wielkodzioba. 



Raz tylko widziałem tę rybołówkę w Kwietniu 1862 roku, przelatującą tuż 

 koło mnie nad łachą pod Czerniakowem, lecz na nieszczęście strzelba moja leżała 

 na bryczce o sto kroków odemnie. 



243. Sterna fluviatilis Brehm. Rybołówka zwyczajna. 



Rybołówka pospolita przez całe lato na całej długości Wisły, na innych 

 większych rzekach, na jeziorach i dużych stawach krajowych, wszędzie osiedlona 

 w liczbie ograniczonej; zwiedza prócz tego w przelotach inne okolice kraju; przy- 

 latuje w końcu Kwietnia i bawi do końca Lipca. Ciąg jesienny jest dość liczny 

 wzdłuż Wisły. Jeden z moich kolegów znalazł w okolicy Solca w gubernii Kie- 



