8 



DZfAŁ V. MISCELLANEA. 



łunę światła, tak widokiem swoim wszystkich przeraziła, że nietylko ci, którzy 

 na polu byli, ale i w domach zamknięci, czuli się jakby gromem rażeni." (II, 141). 



„Dwojaka klęska, dwie plagi straszne, mór i głód, nawiedziły w tym roku 

 (1003) i srodze utrapiły ludność. Zaraza nietylko w Polsce, ale po całym prawie 

 świecie rosszerzyła się z taką gwałtownością, że gdy brakło cierpliwości chować 

 umarłych ciała, żywych i oddychających jeszcze grzebano razem z umarłemi." 

 (II, 157). 



„Pewnego czasu, gdy Bolesław (Chrobry) zabawiał się łowami w lasach 

 swoich około m. Kielc, a miał w towarzystwie swojem książęcia Emeryka (syn 

 Stefana króla Węgier ciotecznego brata Bolesława Chr.), zdarzyło się, że w po- 

 goni za jeleniem, wybiegł był na wyżynę gór, które ]by$ą górą nazywają, nad 

 które niema wyższych w Polsce. Tu poniechawszy rogacza, poczęli z podziwie - 

 niem przypatrywać się rozwalinom odwiecznej budowy, które skutkiem powsze- 

 chnego potopu i dawności czasu zsypały się w ogromne skał pokłady, jakie i dziś 

 oglądamy. Powiadają bowiem, że to miejsce miało być niegdy mieszkaniem 

 i twierdzą olbrzymów, mężów wielkiej siły, którzy tu przez jakiś czas przebywali 

 i mieli swoje siadło." (II, 166). 



„Głód, mór i zaraza okropna panowały temi czasy (r. 1007) nietylko w Pol- 

 sce, ale w całym prawie świecie i sprzątnąwszy mnóstwo ofiar, wyludniły wiele 

 miast i włości." (II, 168). 



„Dziesięcin snopowych, ze wszystkich dzielnic królestwa na kościoły i sługi 

 Boże przeznaczonych, nie dozwolił (Bolesław Chrobry) ani zmniejszać, ani pod- 

 dawać pod wątpliwość (II, 191)". Bolesław Chrobry na utrzymanie wojska i stra- 

 ży w zamkach pogranicznych ustanawia aby każdy z kmieci „posiadający jeden 

 łan całkowity, składał w daninie korzec żyta a drugi owsa, czystego ziarna i od- 

 woził do najbliższego spichrza królewskiego." (II, 192). 



„D. 12 Maja (r. 1021) wielkie trzęsienie ziemi w krajach włoskich, francus- 

 kich i hiszpańskich wiele miast i wsi pochłonęło, niektóre w gruzach zagrzebało. 

 Chodziły także wieści o częstych i okropnych pożarach, które się w wielu miej- 

 scach przytrafiały. Ale od tego wszystkiego z łaski Bożej kraje polskie były 

 wolne." (U, 192). 



„Przepowiednią dość wyraźną śmierci (Bolesława Chrobrego w r. 1024 

 była kometa, wielkiem światłem błyszcząca, tak iż ludzie zaraz wnioskowali, że 

 męża i króla wielkiego niebo weźmie do swój chwały." (II, 195). 



„W tym także czasie (r. 1043) dotknęła Czechy wielka klęska głodu; gdy bo- 

 wiem lata poprzednie były bardzo nieurodzajne, a w roku obecnym wszystkie 

 prawie plony przepadły, wiele ludzi opuściwszy ziemię ojczystą garnąć się mu- 

 siało do Polski, Węgier i innych krajów sąsiednich dla ratowania się od tej zgu- 

 bnej klęski. Na pozostałych mieszkańców rossrożył się głód z taką gwałtowno- 

 ścią, że trzecią część ludności czeskiej wytępił." (II,' 257). 



„Z przyczyny nieurodzaju, który zeszłego lata dotknął był kraje polskie, 

 głód dłużej roku trwający ciężko Polaków utrapił (r. 1053)." (II, 274). 



„Grłód wielki, który był nawiedził wszystkie prawie kraje chrześcijańskie, 

 (w r. 1056) utrapił i wygubił wielu ludzi; a gdy plaga powszechnej nędzy, z każ- 



