16 



DZIAŁ V. MISCBLLANEA. 



„Poniosło królestwo Polskie w tym roku (1335) ciężką klęskę, jakich mało 

 bywa przykładów. Niesłychane bowiem mnóstwo szarańczy, podzielonej na oso- 

 bne ćmy i roje, nawiedziło Polskę, wtenczas gcly zboża i zasiewy już się były wy- 

 sypywały w kłosy; a pojawiła się w takich chmurach, tak mnogo i gęsto, że słońce 

 swoim cieniem zakryła; tak zaś grubą warstwą zaległa ziemię, że się w niej koń- 

 skie kopyta chowały. Wszędzie zatem, gdziekolwiek padła, nietylko zboża i ro- 

 śliny, ale nawet ziarna i korzenie żarłocznie pojadła. Po szarańczy zdarzył się 

 znowu d. 29 Września wicher nadzwyczaj gwałtowny, który wiele domów i drzew 

 powywracał, a trwając czas długi, ludziom wielu chorób stał się przyczyną 

 Straszne podówczas burze i wiatry prawie całąPolskę utrapiły." (IV, 160). 



,,W tym roku (1344) wydarzyły się po różnych krajach chrześcijańskich 

 wielkie trzęsienia ziemi, głód i zarazy, a miasto Bazylea z wielu zamkami okoli- 

 cznemi przez trzęsienie ziemi prawie całkiem w gruzach zaległo. Ludzie podów- 

 czas w lasach ze zwierzętami razem mieszkali i do miast nie śmieli się pokazać. 

 Zagnieździły się bowiem między ludźmi liczne przestępstwa i grzechy, tak iż 

 św. Brygitta Szkocka mawiała, że świat gorszym się stał, niżeli w czasach po- 

 topu." (IV, 201). 



W r. 1348 ,, wielka zaraza morowa rosszerzywszy śmiertelność w całem kró- 

 lestwie Polskiem, nietylko Polskę ale i Węgry, Czechy, Daniją, Francyją, Niemcy 

 i wszystkie niemal kraje chrześcijańskie i barbarzyńskie srodze spustoszyła. 

 A gdy niektórzy domyślali się, że takową klęskę zrządzili żydzi przez zatrucie 

 powietrza jakimsiś zabójczym jadem, w wielu miejscach mordowano ich, palono, 

 wieszano; w kilku tylko prowincyjach, gdzie z łakomstwa na pieniądze dano się 

 im okupić, ocaleli. Do tej klęski morowej przyłączyło się jeszcze straszne ziemi 

 trzęsienie, które wydarzone w Piątek w dzień Nawrócenia św. Pawła, rozległo się 

 po wszystkich krajach chrześcijańskich i barbarzyńskich i powywracało wiele 

 miast znakomitych; niektóre z nich całkiem zasypane zostały gruzami, lub się 

 pozapadały, tak, że ledwo znać było ich szczątki. Poczęła się zaś rzeczona zaraza 

 morowa w miesiącu Styczniu i trwała ciągle przez siedem miesięcy, dwakroć pona- 

 wiając klęskę. Pierwszy raz objawiała się przez dwa miesiące gorączką nieustanną 

 z krwotokiem z ust, a chorzy umierali w ciągu trzech dni. Drugi raz trwała 

 pięć miesięcy, a objawem jej była podobnież nieustająca gorączka, nadto wrzody 

 i dymienice (apostemata et anthraces), które tworzyły się na zewnętrznych 

 częściach ciała, osobliwie pod pachami i na słabiznacb; chorzy umierali w dniach 

 pięciu. Tak zaś były obie te choroby zaraźliwe, że się nietylko obcowaniem 

 z zapowietrzonymi, ich tchnieniem, ale spojrzeniem samem udzielały. Bali się 

 więc i chronili rodzice dzieci własnych, a dzieci rodziców, straszni jedni dla dru- 

 gich. Zdało się, że zamarła ludzkość w sercach i nadzieja wszelka upadła. Od 

 wschodu ku zachodowi szerząc się, ta plaga wszystek świat prawie zapowietrzyła, 

 tak iż ledwo czwarta część ludzi została przy życiu." (IV, 217). 



„Zgubnym był ten rok (1349) także dla Polski z przyczyny panującej 

 w kraju gorączki; wiele ludzi tak z szlachty jak pospólstwa wymarło." (IV, 221). 



W r. 1353 „wydarzył się w królestwie Polskiem, w Sobotę przed uroczy- 

 stością Zesłania Ducha św. dziw nigdy wprzódy niewidziany i który nie miał 

 przykładu. Albowiem, kiedy w Marcu, Kwietniu i większej części Maja na- 



