18 



DZIAŁ V. MISCELLANE A . 



(w r. 1362) na Królestwo Polskie i przylegle mu kraje plaga, głód niemniej stra- 

 szliwy i zgubny. Chociaż bowiem zboża posiane na zimę i z wiosny zabrawszy 

 się bujno podrastaly aż do miesiąca Czerwca i rokowały rolnikom zbiory najobfi- 

 tsze; wszelako, kiedy już w tym miesiącu kwitnąć poczynały, gwałtowne wichry, 

 sloty i burze, ciągle od północy nadchodzące, powaliwszy na pniu zboża i pootrzą- 

 sawszy kwiat z kłosów, zniszczyły wszystkie plony; w miejsce bowiem ziarna, zo- 

 stały suche i puste źdźbła; co sprowadziło na Polskę i sąsiednie okolice głód srogi 

 i straszliwy. Kazimierz zatem król polski, który przez wszystek czas swego pano- 

 wania czuwał nad tern troskliwie, aby jego grunty i folwarki jaknaj staranniej 

 przez rolników były obsiewane i który z nich corocznie mnogie kopy zboża roz- 

 maitego ziarna zbierał, widząc, jak ciężkim lud jego ściśniony był głodem, otwo- 

 rzył w różnych częściach królestwa swoje zamożne spichrze i zgłodniałemu ubó- 

 stwu nakazał spiesznie udzielać z nich zasiłki. Obcym nawet i przychodniom 

 starostowie królewscy za pomierną cenę sprzedawali zboże; którzy zaś z krajow- 

 ców nie mieli pieniędzy na zakupienie zboża, otrzymywali je na zamianę, albo za 

 pracę. Król Kazimierz kazał we wszystkich ziemiach i powiatach swego króle- 

 stwa stawiać, murować, rozszerzać zamki i miasta, kopać stawy, bić rowy i prze- 

 kopy, zakładać wodociągi i rozmaite budowy, nie już dla samej potrzeby, ale dla 

 podźwignienia zarobkiem ubogich kmieci i rzemieślników. Zbiegali się zatem do 

 poczętych lub mających się poczynać robót wszelkiego rodzaju ludzie i dla zaro- 

 bienia na chleb a odpędzenia głodu nawet niewiasty, dzieci i starcy osłabieni 

 garnęli się do pracy i pomagali robotnikom, gorliwiej niż siły ich pozwalały. 

 Każdemu za robotę albo pieniędzmi płacono, albo, co więcej znaczyło, zboże do- 

 statkiem wydzielano. Przez to hojne zboża rozdawanie Kazimierz król polski 

 wielką u swoich i obcych zjednał sobie sławę. Zgromadzeniem nadto do skarbu 

 królewskiego złota i srebra, pomurowaniem rozmaitych budowli, porobieniem 

 stawów i przekopów, między któremi celniejszy ów kanał ciągnący się od Krako- 

 wa ku Bochni, a napełniony wpuszczoną do niego rzeką Wisłą, dla spławiania 

 po nim drzewa i soli, który dotąd jeszcze widzimy, AYzniósł znakomicie kraju za- 

 możność i zasłużył sobie na imię ojca i odnowiciela ojczyzny." (IV, 268). 



„Dnia 11 Marca (1362 r.) ukazała się na niebie i trwała potem dość długo 

 kometa, gwiazda ognista, w końcu Wodnika, w bliskości Wenery, naginająca się 

 w znak Ryb ku wschodowi, która bieg swój odbywała przez pięć tygodni." 

 (IV, 269). 



„W końcu roku (1363) zaraza epidemiczna (morowe powietrze), rozszerzona 

 w Polsce, nawiedziła i sąsiedzkie strony, a wygubiwszy wielką liczbę ludzi, mia- 

 sta, wsi i osady pozamieniała na długi czas w pustynie." (IV, 277). 



„Uok 1364 pamiętny w Polsce niesłychaną srogością zimy, jakiej nie było 

 może przykładu, wielkie na ludzi sprowadził klęski. Przy ustawicznych bowiem 

 zamieciach śniegowych tak ostre ściskały mrozy i tak długo trwała zima, że nie 

 tylko domowe ale i leśne wyginęły zwierzęta, a zwłaszcza ptastwo; wiele także 

 drzewiny owocowej wyniarzło i poschło." (IV, 282). 



„Były w górach miasta Bytomia, ziemi i dyecezyi krakowskiej obfite miny 

 ołowiu ze srebrem zmięszanego, których wydobywaniem zbogaceni mieszczanie 

 bytomscy poczęli jak zwykle w dostatku hardo głowy podnosić, (Tu Długosz 



