22 



DZIAŁ V. MISCELLANEA. 



dziwienie a potem w bojaźń przesądną, wprawiło. Tak bowiem ciemna stała się 

 pomroka, że ptaki nagłą ćmą przelęknione na ziemię upadały, a gwiazdy jakby 

 w nocy świeciły. Niemogąc jecbać dla wielkiej ciemności, przymuszony był król 

 Władysław zatrzymać się cbwilę na gościńcu, póki zaćmienie słońca nie minęło." 

 (V, 174). 



' Tegoż roku "Witold ofiarował Jagielle w Trokach „20,000 grzywien szero- 

 kich groszy, 40 szub podbitych sobolami, 100 koni i 100 szat purpurowych." 

 (V, 175). 



Tegoż roku Władysław Jagiełło klasztorowi zakonnic w Busku nadaje wie- 

 cznym zapisem z żup Bocheńskich 4 bałwany soli grubej, 4 beczułki szybikowej 

 (z u z ale z) i 4 korce soli drobnej. (V, 176). 



R. 1416 „ze Wschowy udał się król (Władysław Jagiełło) do Szremu dokąd 

 przybył posłaniec Ernesta, książęcia Austryi, powinowatego królewskiego, ze zlece- 

 niem, aby się przekonał osobiście i naocznie, czyli prawdą było co mu powiedział 

 szlachcic polski Jan Warszewski, że w Królestwie Polskiem rodzą się w pewnem 

 miejscu same przez się i bez żadnej ludzkiej pracy rozliczne i różnego kształtu 

 garnki. Książe bowiem Ernest, uważając tę powieść za niepodobną do prawdy 

 i nie chcąc jej bynajmniej wierzyć, wyprawił umyślnie dworzanina swego, aby się 

 im osobiście przypatrzył i sprawdził to osobliwsze przyrodzenia dzieło. Zatem 

 król Władysław, chcąc przekonać wątpiącego o tern Ernesta księcia Austryi, po- 

 jeebał z nim na pola wsi Nochowa, między miastami Szremem i Kościanem leżą- 

 cej i w jego obecności kazał w wielu miejscach ziemię kopać, gdzie rzeczywiście 

 znaleziono mnóstwo garnków rozmaitej formy i objętości, ręką samej przyrody 

 dziwnie i misternie jakby przez garncarza urobionych i ukazał te cudowne natury 

 utwory dworzaninowi książęcia Austryi, który je z ciekawością oglądał. Takowe 

 zaś garnki nie w jednem tylko miejscu, jak o tem już na początku naszych ksiąg 

 mówiliśmy, ale w wielu okolicach Królestwa Polskiego rodzą się. Na dowód więc 

 i poświadczenie prawdy, dał król Władysław kilkanaście takich naczyń, rozmaite- 

 go kształtu i wielkości, posłańcowi książęcia Ernesta, aby je zawiózł swojemu pa- 

 nu. Garnki te po wydobyciu z ziemi są zazwyczaj słabe i kruche, a dopiero na 

 słońcu twardnieją i do wszelakiego użytku stają się sposobnemi." (V, 179). 



R, 1417 „z Jedlny na niedzielę drugą postu ściągnął (król Władysław Ja- 

 giełło) do Sandomierza. Pod ten czas spadły były śniegi wielkie, które w wielu 

 miejscach zboża powymrażały; z tej przyczyny urodzaje chybiły i następnego lata 

 głód był między ludźmi." (V, 187). 



R. 1419 „po zawarciu rozejmu (z Krzyżakami), król Władysław wyruszyw- 

 szy z Będzina i przeprawiwszy się przez Wisłę pod Czerwieńskiem, rozpuścił woj- 

 sko, które niemal wszystkie zapasy mąki prowadzonej na wozach rozdało wieśnia- 

 kom na Mazowszu, za to iż im w pochodzie powypasało zboża." (V, 214). 



R. 1419 „gdy król Jagiełło udając się z Poznania ku Środzie, o późnej już go- 

 dzinie pod wsią Tulcze wjeżdżał do lasu, przy jasnem i pogodnem niebie, nagle 

 ściemniło się i gwałtowna powstała burza z błyskawicami i grzmotem. Na samym 

 wstępie pod górą przytykającą do lasu, uderzył piorun z wielkim trzaskiem, któ- 

 ry 4 konie zaprzężone do kolebki królewskiej i dwu ze służby dworskiej idących 

 pieszo przy powozie, aby się nie wywrócił, nazwiskiem Bachmata i Macieja Czar- 



