Ż. GLOGER. WYCIĄGI Z DZIEJÓW POLSKICH DŁUGOSZA. 



25 



a nie był dość ciepło ubrany, przez cale życie bowiem nie nosił żadnych drogich 

 futer, soboli, kun ani lisów, ale tylko kożuszek barani; zaraz od tego czasu począł 

 na siłach upadać. A gdy z Medyki przybył do Gródka, w sobotę, w przeddzień 

 Zielonych Świątek, przy stole, w obecności posłów Stefana, wojewody Mołdaw- 

 skiego, dostał nagle trzęsącej febry. Trwała choroba z wielką gwałtownością 

 przez dni 17, której ani biegłość w sztuce, ani staranność lekarzy uśmierzyć nie 

 zdołała." (V, 487). 



„Król Władysław Jagiełło jabłek i ich zapachu nienawidził, dohre jednak 

 i słodkie gruszki pokryjomu jadał." (V, 495). 



„Wielki w r. 1438 nieurodzaj, a za nim drogość w Królestwie Polskiem 

 i przyległych mu krajach, wielu ludziom dały się uczuć; jeden bowiem korzec ży- 

 ta po złotemu płacono (una enim mensura siliginis uno floreno ap- 

 pendebatur). Jakoż na wiosnę i w lecie do zbytku padające deszcze pozaraża- 

 ły zboża, właśnie kiedy się na kwiat zabierało; a nadto wojsko królewskie w po- 

 chodzie do Szląska i z powrotem wiele spasło zboża." (V, 551). 



W. 1439 „ukazała się kometa między zachodnią i południową stroną, ogon 

 swój i tarczę zwracająca ku południowi, która trwała na niebie blisko miesiąc." 

 (V, 556). 



„W r. 1440 była w Polsce i krajach pogranicznych zima ciężka i sroga, która 

 wiele drzew rodzaj nych wymroziła i spowodowała wielki pomorek na bydło. 

 Przeszłego też lata chybiły urodzaje; a gdy z tej' przyczyny bieda stała się po- 

 wszechna i wiele ludzi umierało z głodu, niektórzy używali pewnej tłustości i so- 

 ku osiąkającego z drzew, który po polsku zowią jemiołą (gyemyola); inni 

 z ziół, liści i korzonków wyrabiali i jedli chleb; z czego potem, gdy lato nadeszło, 

 jakby od morowej zarazy ginęli. Szlachta i wieśniacy zdzierali z obór stare 

 strzechy, aby niemi jakkolwiek głód i skwierk zmorzonego bydła zaspokoić. Od 

 św. Marcina bowiem śniegi ogromne trwały przez całą zimę i wiosnę przy tęgich 

 mrozach aż do św. Jerzego i dopiero około tegoż dnia razem z lodami tajać po- 

 częły, tak iż do tej pory i ziemia była ściśnięta i po rzekach przechodzić można 

 było. Przeto i bociany, z ciepłych przylatujące krajów, dla wielkiego zimna ci- 

 snęły się jakby domowe ptastwo do ludzkich mieszkań i w nich się przechowywa- 

 ły, aż póki nie zeszły śniegi i lody i cieplejsza nie nastała pora. Wiele zaś innego 

 ptastwa od srogiego zimna poginęło." (V, 578). 



Gdy król Władysław (Warneńczyk), obrany królem węgierskim, przesiady- 

 wał w r. 1441 nad Dunajem, morowa zaraza w całych rozszerzyła się była Wę- 

 grzech i srodze mieszkańców trapiła. „Wiele w tej klęsce wyginęło młodzieży 

 polskiej (posiłkującej swego króla), wielu dojrzałych mężów i starców, żadnemu 

 bowiem wiekowi zaraza nie przepuszczała. Król jednak Władysław taką stałość 

 umysłu w tern niebezpieczeństwie zachował, że ani unikał większych zebrań, ani 

 się chronił w ustroniu, ale przebywał w miejscach publicznych i wysiadywał 

 w mieście Budzie, gdzie najbardziej srożyła się zaraza, tak iż w komnatach kró- 

 lewskich codziennie zrana po kilku znajdowano umarłych; często w oczach króla 

 podczas nabożeństwa ludzie padali na ziemię i w śmiertelnych drganiach życia 

 dokonywali. Panowało to morowe powietrze przez całe lato, jesień i zimę i do- 

 piero z wiosną zaraza ustała." (V, 617). 



Pam. Fizyj. Tom VIII. Dział V. 4 



