26 



DZEAŁ V. MISCELLANEA. 



,,D. 5 Czerwca r. 1443 było trzęsienie ziemi w Polsce, Węgrzech, Czechach 

 i krajach sąsiednich tak gwałtowne, że wieże i gmachy murowane upadały na zie- 

 mię i najtrwalsze waliły się budowy; rzeki powystępowały ze swoich łożysk i wy- 

 lawszy na obie strony ukazały dna suche, a wody wszystko zmuliły; ludzie na- 

 głym strachem zdjęci od zmysłów i rozumu odchodzili. Runęło od tego trzęsie- 

 nia ziemi w nocy sklepienie św. Katarzyny przy klasztorze braci pustelniczych 

 św. Augustyna na Kazimierzu i wiele innych pozwalało się budynków. Mocniej- 

 sze jednak było trzęsienie ziemi w Węgrzech, gdzie się nawet zamki niektóre 

 powywracały. W Polsce zaś od tego trzęsienia zdaniem powszechnem ziemia stała 

 się nieurodzajną, tak iż przez .wiele lat potem rósł tylko kąkol i inne niezwykłe 

 chwasty i pszenica z zarazą, którą polacy śniecią (snyecz) nazywają, zamiast czy- 

 stej się rodziła," (V, 640). 



D. 14 Września 1446 r. zmarł, jadąc przez Krasnystaw, Kazimierz, książę Ma- 

 zowiecki dotknięty zarazą morową, która powszechnie wówczas panowała. 

 Książe ten do rzemiosła kowalskiego taką miał z przyrodzenia chęć i skłonność, 

 że często niem się zabawiając, strzały, siekiery, miecze i inne narzędzia ręką wła- 

 sną wyrabiał. (VI, 23). 



R. 1448 król Kazimierz Jagiellończyk przepędził Święta Wielkanocne 

 w Wilnie dokąd przybyła także królowa Zofija, jego matka, która jednak zaraz po 

 Wielkiejnocy wróciła do Królestwa Polskiego. „Nie mogła tam bowiem królowa 

 z znacznym dworem długo zabawiać dla wielkiego niedostatku i głodu, który pod- 

 tenczas Litwę bardzo uciskał." (VI, 42). 



R. 1448 w poniedziałek przed d. św. Małgorzaty „w Sandomierzu uderzył 

 piorun w kościół N. Maryi i zrzuciwszy szczyt środkowy dachu aż po gzemsy, 

 przebił sklepienie i wpadł do kościoła, gdzie krzyż męki Zbawiciela, w środku 

 kościoła wiszący, na drobne kawałki potrzaskał i lewą rękę aż po łokieć utrącił, 

 nadto żelazo, którem krzyż był podparty, przetrąciwszy, z muru kościelnego kilka 

 ciosów wysadził. Dziewkę Magdalenę, córkę wójta Łagowskiego, która w tej 

 chwili spowiadała się przed Piotrem bakałarzem i wikaryjuszem kościoła, ude- 

 rzywszy z prawej strony w ciemię, zabił. Temu zaś Piotrowi rękę ciężko opa- 

 rzył i dziwnym sposobem trzewik na jednej nodze potargał. Jednego ze sług ko- 

 ścielnych w plecy ugodził, wielu innym poopalał nogi, tak, że ich z kościoła wy- 

 prowadzano lub wynoszono. Wszyscy od przestrachu upadli na ziemię i struchleli, 

 ogień bowiem piorunu cały kościół napełnił. I gdyby był ten piorun obiegł po 

 kościele między gęstszym gminem ludu, wszyscy byliby zabici lub śmiertelnie po- 

 rażeni. Ale dla tych zboczeń w tak znacznych odległościach, osłabła siła materyi 

 i sam ogień tak jej gęstość rozrzedził, że ci którzy popadali na ziemię, żadnego 

 nie doznali porażenia. Po całym zaś kościele za uderzeniem piorunu buchnęła 

 z dymem woń siarczysta," (VI, 49). 



„Osobliwsze i niesłychane (latem w r. 1451) panowały słoty. Przez 15 bo- 

 wiem dni i' tyleż nocy bez przestanku ulewny deszcz padał, a po dniach 15-stu 

 jeszcze często przechodził; rzekłbyś, że się poprzerywały upusty wodne, a morza 

 wszystkie i rzeki z Neptunem sprzysięgły się na zalanie ziemi nowym potopem. 

 Przez te sloty nietylko opóźniły się żniwa, ale nadto po wsiach, mających niskie 

 nad rzekami położenie, wody pozatapiały zboża, albo je prądem swoim pozabie- 



