Z. GLOGER. WYCIĄGI Z DZIEJÓW POLSKICH DŁUGOSZA. 



27 



rały. Toż samo stało się i z sianem. Przeto powódź ta wielkie ludziom zrządziła 

 szkody, opóźniwszy zbiory i jesienne zasiewy, zwłaszcza, że i lato następne i je- 

 sień więcej były dżdżyste niżeli suche." (VI, 82). 



W r. 1451 „wiele krajów i państw nawiedziła morowa zaraza; ale szczegól- 

 niej wzmogła się w Królestwie Polskiem, a zwłaszcza powiatach Wielkiej Polski, 

 gdzie znaczną liczbę ludzi sprzątnęła ze świata. Tylko cala niemal dyecezyja 

 Krakowska, wyjąwszy kilka miasteczek, wolna była od tej' zarazy, co uważano za 

 dziw wielki, osobliwie w Krakowie, który żadnej wcale klęski nie doznał, chociaż 

 wtedy wiele do niego pościągało ludzi z innych okolic, w których wybuchnęła za- 

 raza, dla dostąpienia odpustu jubileuszowego i chroniąc się przed powietrzem 

 morowem." (VI, 91). 



R. 1452, latem panowała w Wieluniu gorączkowa zaraza (peste epidi- 

 miae infectus). (VI, 106)= „Nadworni królewscy przymuszeni byli uciekać 

 z Wielunia, z przyczyny morowego powietrza (propter pestem), które wielu 

 z nich sprzątało. Sroga bowiem zaraza rozszerzyła się w całym Szląsku, okolicy 

 Wielunia, w Krakowie i wielu miejscach dyecezyi Krakowskiej. Wszyscy pano- 

 wie byli za ułożeniem rozejmu i zaniechaniem wojny, obawiając, się, że gdy zara- 

 za rozszerzy się między wojskiem, nastąpi szpetne rozprzężenie w obozie. Wiele 

 podówczas nieszczęść trapiło Polskę: morowe powietrze, głód, wojna. Albowiem 

 i urodzaje w tym r. chybiły (VI, 108). Kazimierz król śpiesznie udał się na Li- 

 twę, niewiedząc, że zaraza morowa już w całej Litwie panowała i z taką szerzyła 

 się srogością, że ludzie jadąc, siedząc, śpiąc lub jedząc, nagłą śmiercią ginęli. Nie 

 dopuszczano zatem królowi wstępu do Wilna, ani do Trok, tam bowiem najzja- 

 dliwsza panowała zaraza. Schował się więc w lasy i bory w okolicach Grodna 

 i zabawiał się łowami." (V, 109). 



R. 1455 „po dwa razy piorun uderzał w kościół katedralny. Raz nazajutrz 

 po Św. Stanisławie w Maju strącił na ziemię gałkę pozłacaną ze szczytu kościoła. 

 Drugi raz w Piątek po Bożem Ciele, przy straszliwych grzmotach i błyskawicach 

 uderzył powtórnie w tenże sam szczyt kościelny, spuścił się do zakrystyi i naru- 

 szywszy znowu tę szczytową gałkę, którą tam przechowywano, wyorał dół na- 

 kształt mitry w ziemi pokrytej zewnątrz cementem (cemento) po całej zakry- 

 styi, a zwróciwszy się gwałtownie do wieży kościelnej, zabił człowieka, który się 

 tam znajdował, popaliwszy na nim suknie i włosy. Przez całe lato panowały po 

 różnych miejscach błyskawice i grzmoty straszliwe, chociaż bez szkody; był także 

 w tym roku pomorek na bydło i drogość wielka żywności." (VI, 191). 



Długosz mówi o jesieni „która w kraju polskim bywa zwykle zimna, słotna 

 i dżdżysta." (VI, 194). 



„Rycerstwo, które stawiło się na wyprawę (przeciw Krzyżakom w roku 

 1455), ściągało ze wszystkich włości krakowskiej ziemi zboże do obozu i zawiozło 

 ogromne rzekłbyś śpichrze i zapasy. A potem posuwając się dalej, niszczyło je 

 ogniem, aby kto inny nie mógł z nich korzystać." (VI, 194). 



R. 1455 z powodu ciągłej wojny z Zakonem krzyżowym „mieszkańcy wsi 

 poopuszczawszy swoje chaty, rozbiegli się jedni na Ruś i do Polski, drudzy do 

 Niemiec i innych krajów i ziemię Pruską w większej części zostawili pustynią. 

 Zaczem wojsko polskie przymuszone było konie swoje żywić w głodzie słomą 



