194 



DZIAŁ I. METEOROLOGIA I HYDROGRAFIA, 



Z rzek europejskich podobno Garonna najwięcej cechami swemi zbliża się 

 od "Wisły. I tamta przerzyna także okolice piaszczyste, zmienia ustawicznie po- 

 omzi zwierciadła i dość często wzbiera. 



Moźnaby Wisłę pod pewnym względem porównać do Nilu, w czasie bowiem 

 kilka razy na rok trafiających się silniejszych powodzi, woda wiślana staje się 

 bardzo mętną, unosi ogromną ilość materyału w postaci żwiru, piasku, mułu, 

 źdźbeł trawy i okruchów drzewa. 



Żwir i piasek pozostają przeważnie w korycie rzeki, mułek zaś i części lżej- 

 sze rozprzestrzeniają się wraz z wodą na zalane przybrzeżne okolice i tam powoli 

 osiadają, stanowiąc wyborny nawóz naturalny. Po każdej powodzi pozostaje na 

 nawodnionych miejscach warstewka mułku około pół calowej grubości; sprzyja to 

 szybkiemu rozwojowi roślinności. 



Łąki nadwiślańskie cieszą się ustaloną sławą, w skutek właśnie takiego uży- 

 źniania. Pod "Warszawą spotkać można łąki, które się samorodnie zasiewają 

 białą koniczyną. 



Martwa odnoga Wisły, czyli tak zwana „łacha" około zakładu wodociągo- 

 wego zapełnia się z roku na rok coraz więcej mułkiem. Osad, pozostający pod 

 wodą, jest jeszcze gąbczasty, ciasto waty, na powietrzu zbija się w twardą sko- 

 rupę i tworzy tak zwaną „martwicę". Jak znaczne bywają pokłady mułku, może 

 posłużyć za dowód /akt, że w wielu miejscach łachy robotnik może z łatwością, 

 ręką, zapuścić drąg żelazny na 12 stóp w głąb. 



Podług pomiarów inżyniera J. Słowikowskiego, wykonanych tuż przy moście Aleksan- 

 dryjskim w dniu 7 sierpnia 1884 roku. 



Przy stanie wody 2 stopy nad zerem powierzchnia przekroju poprzecznego rzeki Wi- 

 sły wynosi 10820 stóp kwadr. 



Na mocy powyższych danych ilość przepływającej wody 



na sekundę 10,820X1 5 S = 19,476 stóp sześć, 



na minutę 1,108,560 ,, 



na godzinę 70,113,600 „ 



na dobę. 1,682,726,400 „ 



Podług zasięgniętych w dniu 21 października 1889 r. wiadomości od inżyniera ko- 

 munikacyi Kwiecińskiego. 



Średni stan wody 0,33 sażenów=2,33 stopy. 



Spadek na wiorstę 0,15 saż. = l,26 stopy przy średnim stanie. 



Ilość wody przepływającej przez profil rzeki, przy powyższym średnim stanie, ma sta- 

 nowić na sekundę: 



45 do 50 sażenów sześć. 



a więc 



40 — 50 saż. sześć, czyli 15,435 — 17,150 stóp sześć, na sekundę. 

 2,700—3,000 „ „ „ 856,100—1,029,000 „ „ na minutę. 



Inżynier komunikacyi, St. ćwikieł, oznaczył młynkiem Woltmana w dniu 31 maja 

 1892 roku prędkość wody na smoku: 



na powierzchni 3,95 stóp na sekundę- 



na dnie (smoku) 2,98 ,, „ 

 Stan wody przy smoku 7,7 stop ponad zerem mostu Aleksandryjskiego. 



