J. SŁOWIKOWSKI. CHARAKTERYSTYKA WISŁY. 



195 



Wielkie bogactwo dla przybrzeżnych właścicieli nizin i kęp stanowić może 

 wiklina-łozina. Niemo wiać juz o materyale koszykarskim, materyał ten, jako fa- 

 szyna, jest niezbędnym do robót regulacyjnych, a opłaca się dziś lepiej, niż 

 pszenica. 



W wielu miejscach rzeki pojawiają się tak zwane „żwirówki", to jest miej- 

 sca, w których stale, albo też przygodnie rozpostarte są warstewki, a nawet war- 

 stwy żwiru różnej wielkości. Znane były pod tym względem w blizkości War- 

 szawy okolice Żerania; dziś, z powodu zmiany głównego prądu, część tych warstw 

 została zasypana piaskiem. 



Natomiast w innych miejscach, po tak zwanem po nadwiślańsku, „wypłóka- 

 niu odsepów piaszczystych", pojawia się tu i owdzie w korycie rzeki większe lub 

 mniejsze gniazdo, albo połać żwiru. Piaskarze warszawscy z wiosną i po każdej 

 powodzi wyprawiają się łodziami w górę rzeki „na wywiady", to jest w celu na- 

 macania i oznaczenia takich połaci żwirowych. 



Pojawienie się żwiru pod Warszawą jest właśnie dowodem, że szybkość 

 wody w Wiśle zmienia się w bardzo rozległych granicach, skoro nawet prędkość 

 najmniejsza na dnie rzeki jest jeszcze w stanie przerzucać masy piasku wraz 

 z uwięzionym żwirem. 



Zdziwiłby się niejeden, widząc, jaką masę drzewa, począwszy od gałązek do 

 kłód i całych pni z konarami, unosi Wisła wraz z wodą. Nieraz zdarzyło mi się 

 zaobserwować, źe jama lub rów, wykopane poza pewną zasłoną (ścianą), podczas 

 jednej powodzi były literalnie zawalone zaokrąglonemi kawałkami drzewa napół 

 zmurszałego. Trafiają się czasem i większe kłody zczerniałego dębu, ale główny 

 przemysł warszawskich nadwiślaków polega naprzód naturalnie na wydobywaniu 

 drzewa z rozbitych tratew, a także na wydobywaniu świeżo zwalonych topoli, 

 wierzb, grusz i t. d. W okolicach Warszawy istnieje zwyczaj, że po roztopach 

 wiosennych przezorniejsi gospodarze wysyłają żony i dzieci na pobrzeźa, łachy 

 i ławy piaszczyste, aby odgrzebać i ułożyć w stogi, w celu wysuszenia, szczapy 

 i gałęzie, i aby tym sposobem zgromadzić opał nawet na zimę. Zwyczaj ustalił 

 prawo własności temu, kto pracą zgromadził materyał. 



W ciągu robót, wykonywanych na Wiśle przy starym wodociągu i przy 

 układaniu rury ssącej i nowego smoka, natrafiałem w nurcie rzeki na kawałki 

 bursztynu. Niezwykłej wielkości kość udową, zachowaną w dość dobrym stanie, 

 znalazłem w głębokości 16 stóp na poziomie smoka, kopiąc rów przez łąki sie- 

 kierkowskie. Ten zabytek minionych wieków złożyłem, gdzie należy, na ręce pro- 

 fesora Ślósarskiego. Natrafiałem przy ulicy Dobrej na starą broń, skałko wki, 

 a nawet posiadam kilka przypadkowo wykopanych kraj carów austryackich. 



Podług opinii nadwiślaków, pojawienie się „wron morskich", ry bitew, mew, 

 est oznaką nastąpić mającej powodzi, co się dość zgadza z mojemi obserwa- 

 cyami. 



