22 



DZTAŁ III. BOTANIKA. 



Na części zasiągu mapą objętej roślina prawie wszędzie pospolita, z wyjąt- 

 kiem strony wschodniej. Chociaż na północy do stref arktycznych dochodzi, na 

 góry niezbyt wysoko wstępuje: na Babią Górę do 960 m, na obok leżącą Policę 

 do 1200 m (Zap.), na Tatry do 1146 m (Kotula), na Karpaty nad górnym Sanem 

 i Strwiążem do 1000 m (K.), na góry Pokucia do 1185 m nad poziom morza (Zap.). 



Odmian najczęściej odróżnianych jest 3: 

 var. yulgaris Boenningh. 



var. maxima Weihe (sp.) = v. maxima Koch. 



var. sativa Boenningh. (sp.) = v. sativa Koch. 

 Te 3 odmiany różne spisy wykazują po jednej, po dwie, albo wszystkie. 

 Klingę drugą odmianę uważa za formę tylko pierwszej odmiany, dodając drugą 

 jeszcze formę: 



laricina Wulf. (sp.). 



405. Sporek wiosenny. Spergula vernalis Willd. Sp. Morisonii Boreau. 

 Flora Schlechtendala i Langethala ulepszona przez Halliera zapisuje ten 



gatunek między synonimani następnego (Tom XII, p. 231). Ponieważ niektóre 

 spisy roślin kwiatowych nie odróżniają go także, przeto zmuszony jestem nakreślić 

 razem zasiągi sporka wiosennego i piecioprecikowego. 



406. Sporek pięciopręcikowy. Spergula pentandra L. razem z poprze- 

 dnim umieszczam w zasiągu. Granica północna z Wielkiej Brytanii (Nyman. 

 Spergula vernalis) przechodzi do Skandynawii (N. Sp. vern.) i do Finlandyi 

 Ledebour Sp. pent. Nyman. Suppl. Sp. vern.). Granica zachodnia z Wielkiej 

 Brytanii dochodzi do Hiszpanii (Nym. Sp. vern. et Sp. pent.). Granica południo- 

 wa z Afryki przechodzi do Azyi i dostaje się aż do Beludżystanu jako Sp. pent. 

 v. intermedia (Boissier). Granica wschodnia (M 23 /) z Finlandyi przechodzi do 

 Petersburga (Schmal. S. vern.), do Inflant (Led. S. pent.; Schmal. S. vern), na 

 Litwę (GiliJ). Jundz. Eichw.), na Białoruś (Czołowski. S. pent.), na Wołyń i Po- 

 dole (Besser. Eichw.). Z Sawrania (Andrz.) granica wschodnia zasiągu przez 

 Siedmiogród dostaje się do Macedonii i przerzuca się do Azyi. Poza linią / 

 osobno otoczyłem kolorem Dniepr poniżej Ekaterynosławia ku morzu, gdyż tam 

 jest wskazany sporek piecioprecikowy przez Andrzejowskiego (Rys. b. Ciąg 2, 1830 

 s. 37). Są to ostatnie znane stanowiska na wschodzie. Na części zasiągu mapą 

 objętej, z wyjątkiem Prus, obadwa gatunki są rzadkie, a nawet zupełnie niespo- 

 tykane we wschodniej Galicyi, oraz w pobliżu Karpat i Tatr. Na góry Olbrzymie 

 Sagina vernalis Willd. posuwa się do 1100 m nad poziom morza (Fiek.). 



407. Spergularya pośrednia. Spergularia media Pers. S. marginata 

 Bor. Arenaria marginata DC. Lepigonum marinum Wahlb. Spergularia 

 marina Lebel. Wielka niezgodność panuje między autorami co do gatunków 

 n. 407 i 408. Nazw mnóstwo. W synonimach zamęt. Zdawało mi się, że będzie 

 tu najwłaściwiej trzymać się jednego autora pod względem synonimów i trzymam 

 się Nymana. Spergularya pośrednia rośnie na brzegach mórz europejskich i w głębi 

 lądu na miejscach zasolonych, ale nie często. Prócz Europy jest za Kaukazem, 

 w Syberyi, w Turkiestanie, w Persyi, w Afganistanie, w północnej Afryce, na przy- 

 lądku Dobrej Nadziei i w obu Amerykach. Na mapie 25 otoczyłem linią a brzeg 

 Bałtyku, chociaż się tam rzadko trafia oraz naznaczyłem kolorem Dźwiniacze koło 



