24 



DZIAŁ III. BOTANIKA. 



lignickim, wrocławskim i oławskim (M 23 g). Dalej ku wschodowi raz jeden 

 znaleziony pod Warszawa (Filipowicz, Pam, Fiz, T, II, str. 337), 



l*ortulakouwte* 



412. Portulaka zwyczajna. Portulaca oleracea L. Rozpowszechniona, jako 

 roślina jadalna, dziczejąc, rozszerzyła się po całej kuli ziemskiej, w krajach o kli- 

 macie gorącym i umiarkowanym; zajęła Europę południową i część znaczną środ- 

 kowej. Obecnie granica północna zasiągu^z Anglii wiedzie do Niemiec, potem na 

 Szląsk (M 24 c) do powiatów: zielonogórskiego, lignickiego i wołowskiego, stamtąd 

 do Goślic w powiecie płockim (Ejsmondj, do Ratowa w mławskiem, do Grodna, 

 gdzie wskazana nad jeziorami przez Jundziłła, więc należąca do flory. Z nad 

 Niemna idzie nad Prypeć do Pińska i Weleśnicy (Marya Twardowska), nad 

 Dniepr do Kijowa, do Lubien (Schmal.), do guberni charkowskiej, skąd nad Don, 

 Wołgę i do stepów nadkaspijskich. Poza linią tak wykreśloną, jeszcze dalej ku 

 północy bywa niekiedy wzmiankowana w spisach roślin jako dziczejąca, bez zao- 

 patrywania gatunku numerem porządkowym i bez wyliczania stanowiska np. w Po- 

 znańskiem (Ritschl.) i w prowincyach nadbałtyckich (Klingę). Portulaka nie 

 rośnie w górach szląskich, ani w Tatrach, ani w Karpatach. 



413. Zdrojek kryniczny wraz ze zdrojkiem małym i strumieniowym. Montia 

 fontana L. cum M. minor Gmel. (M. arvensis Wallroth) et M. rivularis 

 Gmel. (M. lam pro sperma Cham.). Poniewoli trzy gatunki zdrojka, jak chcą 

 jedni, czyli gatunek i dwie odmiany, jak utrzymują inni, łączę razem, gdyż zwo- 

 lennicy odmian zdrój ko wy ch nie podają w spisach oddzielnie ich stanowisk. Ny- 

 man do tych ostatnich należący pisze, że zdrojek rośnie w całej Europie, ale 

 w Grecyi nadzwyczajnie rzadki i tylko w odmianie minor Gmel. (sp.). Boissier 

 wykazuje zdrojek mały na 2 stanowiskach Azyi Mniejszej. Mimo tak wskazanego 

 zasiągu, linia d, przechodząca pośrodku mapy 24, odgranicza obszerną część 

 południowo-wschodnią, gdzie dotąd nie spotkał zdrojka żaden z licznych badaczów 

 kraju. Ta linia graniczna z Żywca (Knapp) idzie do Woli Batorskiej pod Nie- 

 połomicami (Krupa), do Krynicy pod Zamościem (Jastrz. u Postał'.), na Litwę, 

 Białoruś i do Moskwy, stąd prawdopodobnie skręca do stref arktycznych. Zasiąg 

 wschodniej Syberyi, wysp morza Behringa i części Ameryki północnej zdaje się 

 być oddzielnym od europejskiego. Jak zdrojek u nas jest rzadki dość powiedzieć, 

 że w Królestwie Polskiem, prócz wspomnianej już Krynicy, był tylko raz wzmian- 

 kowany przed 160 laty przez Ertla w Warszawie, gdzie go już nie spotykamy 

 obecnie. Najwięcej stanowisk Montia minor Gmel i M. rivularis Gmel. wy- 

 kazanych na Szląsku. 



4fr Rodzaj Mo Ilu go wpisywany przez niektórych botaników do rodziny 

 Portulaceae, Bentham i Hooker zamieszczają w rodzinie Ficoideae, więc 

 w ich układzie Mollugo nie należy do roślin dennokwiatowych, ale do kielicho- 

 kwiatowych. Z tego powodu nie wykazuję gatunku Mollugo Cerviana L. tra- 

 fiającego się na południowem Podolu i na zadni eprzu. 



