72 



DZIAŁ III. BOTANIKA. 



Dunajec także w Tatrach ma początek. Z północnych skłonów dostaje się 

 na wysoko wzniesioną dolinę nowotarską i dążąc ku wschodowi, zasila się coraz 

 nowemi z północnych stoków Tatr spadaj ącemi dopływami. Pod Czorsztynem 

 wpływa w Pieniny. Jest to grupa skał i gór wapiennych, niezbyt wysoka (982 m), 

 niezbyt obszerna, ale bardzo malownicza. Dunajec, zrobiwszy kilkanaście zakrętów 

 wśród bardzo stromych skał pienińskich, wypływa pod Niższą Szczawnicą z Pienin. 

 Poniżej Krościenka przez wyłom w głównym grzbiecie wyprowadza na północną 

 stronę Karpat wody nagromadzone na stronie południowej *). 



Ale ten główny grzbiet, jak wiemy, stracił w tych okolicach znaczenie, jakie 

 posiadał między źródłami Sanu i Ropy, nawet odszukać go tu niełatwo, wśród 

 rozgałęzień gór snujących się w różnych kierunkach. Między wyłomem Popradu 

 w Piwnicznej i wyłomem Dunajca poniżej Krościenka główny grzbiet ma kierunek 

 mniej więcej ze wschodu ku zachodowi. Za Krościenkiem, przyjąwszy nazwę 

 Beskidu, ciągnie się ku Białej Górze. 



Między dwoma wyłomami przytykają z południowej strony do grzbietu Kar- 

 pat trzy doliny: 



1) Krościeńska, rozłożona pod Pieninami na obu brzegach Dunajca powyżej 

 wyłomu. 



2) Piwnicka nad Popradem. 



3) Szczawnicka, ciągnąca się pod głównym grzbietem, między dwiema po- 

 wyższemi dolinami. 



Dolinę krościeńską od szczawnickiej oddziela niewysokie ramię z grzbietu 

 Karpat wybiegające ku Dunajcowi. 



Dolinę szczawnicką od piwnickiej oddziela dość wysoko wzniesiony wododział 

 Dunajca i Popradu. 



Na południu doliny szczawnickiej, mniej więcej równolegle od głównego 

 grzbietu ciągnie się grzbiet inny, nieco niższy, wysuwający się z Pienin i dążący 

 ku Popradowi. Granica węgierska przechodzi szczytami tego niższego grzbietu. 



Dwa pasma równoległe gór i wzmiankowany wododział Dunajca i Popradu 

 osłaniają dokoła dolinę szczawnicką, tylko ku Dunajcowi otwartą, ale i tam ją 

 zamykają Pieniny, piętrzące się za rzeką. 



Do tej zamkniętej, zdrowiodajnej podkarpackiej doliny, znanej mi oddawna, 

 wybierałem się w czerwcu 1891 r. z Wysokiego Dworu, położonego w powiecie 

 trockim. 



O Wysokim Dworze już dwa razy pisałem w Pamiętniku Eizyograficznym. 

 W Wycieczce na Litwę i nad Bałtyk (Pam. Fiz. Tom IV 197 — 203) nakreśliłem 



*) Czytałem krytykę zwróconą przeciwko utartym nazwom: wyłom Dunajca i wyłom 

 Popradu. Zarzut uzasadniano zdaniem, że wyłom nastręcza wyobrażenie, jakoby Dunajec 

 i Poprad szły z Tatr, a spotkawszy Karpaty, wyłamały w nich przejście i poszły dalej; gdy 

 W rzeczywistości nie z góry tycn rzek, ale z dołu następowało niegdyś stopniowe obniżanie się 

 koryta. Zarzut niesłuszny, boć o drzwiach, czy gwałtownie z wewnątrz od razu wysadzonych, 

 czy też ze strony przeciwnej częściami dłutem wyłupanych powiedzianem będzie dobrze po 

 polsku w obu razach, że drzwi zostały wyłamane, więc piszę.- wyłom Dunajca i wyłom Popradu 

 nieznajdując w tych nazwach żadnej niewłaściwości. 



