K. ŁAPCZYŃSKf. Z POWIATU TROCKIEGO DO SZCZAWNICY. 



73 



szczegółowy opis tej pięknej miejscowości, a w artykule: Roślinność kilku miej- 

 scowości krajowych (Pam. Fiz. Tom VIII. III. 3) podałem spis wysokodworskich 

 roślin kwiatowych. Od czasu tego spisu ledwie kilka znalazłem w Wysokim Dworze 

 niezamieszczonych tam roślin kwiatowych: 



Mysmrek, Myosurus minimus L. Na kępie, między jeziorami Nawą. 

 i Nigiestem. 



Wieżyczka gładka, T u r r i t i s g 1 a b r a L. 



Gęsiówka szorstkowłosista, Arabis hi r suta Scop. 



Fiołek piaskowy ; Viola aren aria DC. Na wzgórkach. 



Wyka kosmata, Vi ci a viii osa Roth. Bardzo mało w zbożu. 



Kozłek lekarski, Valeriana officinalis L. Obficie nad wodami. Przez 

 pomyłkę w spisie Tomu VIII opuszczony. 



Przytulią wiosenna, Galium vernum L. W lesie, kilka okazów. Jest to, 



0 ile wiem, najdalsze u nas północne stanowisko. Dotąd było Grodno (Gilibert). 



W spisie roślin wysokodworskich (Pam. Fiz. VIII) jest odnotowany początek kwi- 

 tnienia w r. 1887 kilkudziesięciu roślin. Wr. 1891 widocznem było opóźnienie rozkwitu, 

 chociaż nierównomierne u wszystkich gatunków. I tak np. firletka poszarpana (L y c h n i s 

 flos cuculi L.) w r. 1887 zakwitła 1 czerwca; w r. zaś 1891 nie widziałem żadnej kwi- 

 tnącej dnia 6 czerwca w czasie pierwszej przechadzki. Dopiero 8 czerwca dwie zakwiły, 

 chociaż ich było mnóstwo. Pieg awiec plamisty (Achyrophorus maculatus Scop.) 

 w 1887 zakwitł 6 czerwca, tymczasem w r. 1891, nawiedzając piękne lasy wyso- 

 kodworskie codziennie od 6 do 11 czerwca ciągle widywałem na wysokich łody- 

 gach piegawca zupełnie zamknięte czarniawe pączki kwiatowe, niewiększe od 

 ziarnek grochu. A że kwiat jest okazały, więc zapewne paru jeszcze tygodni do 

 rozkwitu brakowało. Bławatek (CentaureaCyanus L.) najmniej się z początkiem 

 kwitnienia opóźnił, bo tylko o dzień jeden. 



Nie umiem sobie wytłumaczyć, dlaczego po zimie bardzo śnieżnej i po mokrej 

 wiośnie, daleko było suszej w czerwcu 1891 r. w okolicy Wysokiego Dworu, niż 

 lat poprzednich. Ogólne obsychanie kraju nietak gwałtownie się posuwa, żeby 

 się dostrzedz dawało w lat parę. Część bagnista kępy, położonej między jezio- 

 rami Nawą i Nigiestem (P. F. IV 200) była w r. 1891 wszędzie dostępna i prze- 

 konałem się, że bardzo dużo na niej rośnie rzadkiej w Europie środkowej weł- 

 nianki alpejskiej (Eriophorum alpinum L.) zamieszkującej strefy arktyczne. 

 W spisie z roku 1887 zanotowałem przy niej „niewiele." W tymże spisie przy 

 dahrówce piramidalnej (Ajuga pyramidalis L.) jest wzmianka: „kilka razy 

 napotkałem w suchych borach sosnowych." W r. 1891 na kilku leśnych prze- 

 chadzkach spotkałem ją z 10 razy. Albo to był traf, albo nie w każdym roku 

 równa ich liczba zakwita, co się zdarza u niektórych roślin. Ze na ugorach 



1 nieużytkach bez porównania częściej, niż lat dawniejszych, bił w oczy jaskrawo 

 kwitnący starzec wiosenny (Senecio vernalis WK.), to już napewno nie traf, 

 ale nagłe rozrodzenie się tej rośliny w ciągu lat ostatnich w Wysokim Dworze. 

 Niedługo tyle jej tam będzie, co na stokach cytadeli warszawskiej. 



Wiedząc, że chrzan (Cochlearia Armoracia L.) lubi miejsca wilgotne, 

 bo np. w okolicach Warszawy stolicą chrzanu są Siekierki, często zalewane przez 

 Wisłę, nie zdziwiłem się, spotkawszy w głębokim wąwozie, nad brzegiem rzeki 



Pam. Fizyogr. Tom X1L Dział III.— 10 



