80 



DZIAŁ III, BOTANIKA, 



w granicę przedmiotu, któremu nie przedsiębierze wyłącznie się poświęcić, mnie 

 wolał swoje odkrycie przyznać. Zresztą, chyba tylko zazdrościć można tej jego 

 skromności, z jaką w korzystnem dla nas postrzeźeniu własnej chwały nie szukał, 

 zwłaszcza, że na tern ustąpieniu ani doniesienie, ani nauka nic nie tracą. Je- 

 szczebym nawet dodał, że ten rodzaj ustąpienia, jako między dwiema nawzajem 

 wspieraj ącemi się co do odkryć osobami zaszły, niewiele powinien trzecie osoby 

 obchodzić. 



„Dla człowieka rozsądnego i ściśle swojej nauce oddanego jest wprawdzie 

 najmniej przykrym ten rodzaj krytyki, którym sama osobistość włada; gdy jednak 

 do tej, którą przeciwko doniesieniu brata mojego wymierzono, wiąże się zarzut 

 błędów, ja ich niewidząc, poczytam sobie za chlubę, że do obowiązku publicznego 

 tłumaczenia się obrona słuszności użytecznego pisma i brata mojego najpierwszy 

 raz mnie powołała". Następuje podpis Jakóba Wagi, magistra filozofii i data: 

 „Pisałem w Łomży dnia 30 grudnia 1829 roku", z czego się pokazuje, że zeszyt 

 grudniowy Pamiętnika musiał się znacznie opóźnić. Na artykule Jakóba Wagi 

 kończy się polemika o lineę. 



I ja kończę zboczenie od przedmiotu, to jest od mojej podróży, przyrzeka- 

 jąc, źe jeszcze nieraz zbaczać będę, nim doprowadzę czytelnika do Karpat. 



ii. 



Góry Humboldta podstawami zrosłe- Ile gatunków kwiatowych, niero- 

 snących w Trockiem, mogę spotkać po drodze do Karpat? Próby obli- 

 czenia. Wyjazd. Rudziszki. Olkieniki. Przypomnienie tak nazywanej 

 wojny olkienickiej z roku 1700. Grodno. Żywot Giliberta. Białe kruki 



flory grodzieńskiej. 



Humboldt, twórca geografii botanicznej, wypowiedział zdanie, źe kulę ziem- 

 ską, ze względu na roślinność, uważać można za dwie góry, złączone podstawami 

 na równiku, których dwoma śnieżnemi wierzchołkami są dwa bieguny. Nastrę- 

 czyła to malownicze porównanie obserwacya, że w jednakowem następstwie zmie- 

 niają się rośliny, czy się posuwamy od równika ku biegunom, czy też wchodzimy 

 w blizkości równika na bardzo wysokie góry. 



Przeciwko humboldtowskim górom, zrosłym podstawami, pojawiły się za- 

 rzuty; między niemi główny, że inne jest działanie prostopadłych promieni słońca 

 na śniegowe góry, położone między zwrotnikami, aniżeli działanie bardzo ukośnych 

 promieni słońca na bieguny ziemskie. Inne wpływy słońca, mówią krytycy, więc 

 i roślinność odmienna. 



Mimo zarzutów, porównanie Humboldta w najnowszych książkach naukowych 

 się spotyka i zapewne długo spotykać się będzie, bo chociaż skutkiem odmiennych 



