88 



DZIAŁ III. BOTANIKA, 



tamentów zgromadzoną, lyończycy odpierają z zaciekłością, wiedząc, co ich czeka 

 w razie zdobycia miasta. Gilibert także czynny udział przyjmuje w obronie, bo 

 został członkiem rady departamentalnej, a nawet podobno jej prezy dującym. 



Po długiem oblężeniu, gdy Lyon został zdobyty, byłby się Gilibert tym razem 

 od śmierci nie wywinął, gdyby nic botanika. Jako bardzo czynny przyrodnik znał 

 wyśmienicie duże lasy w okolicach Lyonu i w nich wszystkie skrytki i zaułki, więc 

 przebrany dla niepoznaki w łachmany, wygłodzony i wychudły, odbywał przez 

 kilkanaście miesięcy przymusowe ekskursye. 



Dopiero po straceniu Kobespiera i rozwiązaniu konwencyi powrócił do Lyonu 

 przy końcu 1794 roku. Po powrocie prawdopodobnie trudno mu było poznać 

 rodzinne miasto, bo w czasie jego tułaczki Lyon doznał strasznej zemsty terory- 

 stów. Thiers w Historyi rewolucyi francuskiej (Bruksella 1834. Tom III p. 213), 

 przytacza cały drakoński wyrok na Lyon, wydany przez Komitet ocalenia pu- 

 blicznego, potwierdzony przez konwencyą, z 6-ciu paragrafów złożony. $ 3-ci brzmi: 

 „Miasto Lyon będzie zburzone", a § 6-ty: „Na gruzach Lyonu będzie wzniesiony 

 pomnik z napisem: Lyon prowadził wojnę z wolnością, niema Lyonu!" 



Na szczęście miasta, dekretu z 18 dnia 1 miesiąca, II roku Rzeczypospolitej 

 nie spełniono w całej rościągłości, nawet stara nazwa pozostała, zamiast Commune- 

 Affranchie, jak chciał mieć dekret. 



Dla Giliberta od roku 1794 rozpoczęło się spokojne życie, tylko naukom od- 

 dane. Widocznie prędko zabrał się do pracy po powrocie, skoro już w roku 1798 

 wydał nowe 2 tomowe dzieło botaniczne: „Histoire des plantes d'Europe", nie- 

 licząc, że w roku 1796 przygotował do druku piątą edycyą dzieła 5-cio tomowego: 

 ,,Demonstrations elementaires de botaniąue. (Edycya pierwsza 3 tomowa wyszła 

 w Lyonie 1787 roku). Umarł Gilibert w roku 1814 po czteroletnich prawie nie- 

 ustannych silnych cierpieniach pedogrycznych, które nie zdołały jednak gorzkim 

 uczynić jego charakteru, ani wyczerpać cierpliwości. Żył lat 73. 



Oprócz dzieł poprzednio wyliczonych, wydał po powrocie z Litwy: 



C. Linnaei systema plantarum Europae Lugd. 1785. 4 tomy. 



Adversaria medico practica prima etc: Lugd. 1791. Tłumaczone na język nie- 

 miecki przez Hebenstreta. Lipsk 1792. 



Exercitia phytologica cjuibus omnes plantae Europaeae quas vivas inventas 

 variis herbationibus, in Lithuania, Gallia, Alpibus^analysi novi proponuntur, ex typo 

 naturae describuntur novisque observationibus, tempore fłorendi, usibus medicis et 

 aeconomicis, propria autori experientia natis. Lugd. 2 vol in 8-o 1792. Więc 

 wydana już w bardzo gorących czasach. 



W wieku XIX wydał: „Le medecin naturaliste Lyon 1800". Tłumaczenie 

 niemieckie w Norymberdze 1807. 



Drugie wydanie Histoire des plantes d'Europe wyszło w Lyonie 1806 w 3-ch 

 tomach, do którego jest wcielona Elora litewska, w Grodnie i Wilnie wydana. 



Ostatnią książkę drukował Gilibert w roku 1809 w Lyonie: Calendrier de 

 Elora pour 1'an 1778 autour de Grodno et 1808 autour de Lyon. 



Zapoznawszy się z życiem uczonego francuza, którego ani nieszczęścia do- 

 mowe, ani groźne wypadki polityczne nie potrafiły zwrócić z raz obranego nauko- 



3 



