K. ŁAPCZYŃSKI. Z POWIATU TROCKIEGO DO SZCZAWNICY. 



89 



wego kierunku, przystępuję do zwięzłego wytłumaczenia się, dlaczego Gilibert 

 i Grodno mają być tak nierozdzielnie zespoleni w pamięci polskiego botanika. 



Józef Jundziłł w przedmowie do dzieła ,, Opisanie roślin w Litwie, na Wo- 

 łyniu, Podolu i Ukrainie dziko rosnących i t. d. Wilno 1830", na stronicy VI tak 

 się wyraża: 



,,W dziełku tern są opisane po większej części rośliny przezemnie widziane, 

 innych wiele na wiarę Giliberta, ks. Kluka, ks. profesora Jundziłła, profesora 

 Bessera włączyłem". Widocznem jest z tego przemówienia, że tylko przy takich 

 roślinach w „Opisaniu" przytaczał Jundziłł Giliberta i Grodno, których sam na 

 Litwie nie znajdował. A że takich roślin kwiatowych nigdzie indziej na Litwie nie- 

 wykazanych, prócz samego jednego tylko Grodna, z powołaniem się na Giliberta, 

 jest aż kilkadziesiąt, więc od czasu ukazania się książki Jundziłła wszyscy zostali 

 niepomiernie zaciekawieni florą grodzieńską i niewyjaśnioną dotąd przyczyną jej 

 wyjątkowego bogactwa. Chociaż obecnie sprawa tych gilibertowskich roślin w Gro- 

 dnie nieco się już rozjaśniła, bo niektóre z nich Eichwald i inni poznaj dowali 

 w różnych litewskich miejscowościach, załatwioną jeszcze nie jest ostatecznie. O po- 

 myłko w em determinowaniu roślin przez Giliberta mowy być nie może, więc upra- 

 gnioną jest rzeczą, aby los zaniósł do Grodna na paroletnie zamieszkanie jakiego 

 biegłego botanika, niechby śmy przynajmniej się dowiedzieli, które z tych rzadkości 

 wyginęły, a które po 112-tu latach zostały w okolicach Grodna? 



Póki los nie dopomoże, ciągle się będzie naszym fłorystom Gilibert przypo- 

 minał i ciągle będą ich niepokoiły takie białe kruki grodzieńskie, jak np. Veronica 

 incana, Samołus Valerandi, Lonicera nigra, Khamnus alpina, Meum heterophyllum 

 (Ptychotis), Siler aąuilegifolium, Anthericum Liliago, Alisma natans, Lythrum 

 Hyssopifolia, Potentilla Fragaria, Rosa lutea, Scutellaria minor, Digitalis purpurea, 

 Hypericum pulchrum, Cirsium eriophorum, Conyza sąuarrosa, Inula Oculus Christi, 

 Chrysanthemum segetum, Lactuca saligna i t. p. 



iii. 



Niemen. Rzeka Łosośna. Wododział Niemna i Wisły. Kończyny pusz- 

 czy Białowieskiej. Narew. Bug, Nizina do Pragi. Bardzo mało o War- 

 szawie, tylko o szlamowaniu stawów w Łazienkach i o wierzbie ostrolistnej, 

 Przejazd przez Skierniewice i Piotrków. Rozdział kończy się u wododziału 



Wisły i Odry. 



Po pięciu minutach postoju na stacyi w Grodnie pociąg spuszcza się ku 

 Niemnowi, wtacza się na most żelazny i patrzę na widok niezwyczajny. Spotyka 

 się nieraz rzeki płynące w tak głębokich wąwozach, jak Niemen pod Grodnem, ale 

 brzegi miewają skaliste, stawiające skuteczny opór wodom. Tu fale przez tysiące 



Tam. Fizyogr. Tom XIF. Dział III. — 12 



