92 



DZIAŁ 111. BOTANIKA. 



Bugu wydaje się prawidłowy, bez gwałtownych zakrętów, wśród ląk szeroko roz- 

 postartych. 



Od Bugu do Warszawy — nizina, ale z tak dokładną, mówiąc językiem ogro- 

 dników, regulówką, że na 84 lim stacye kolejowe mają prawie jednakowe wzniesienie 

 naci Bałtyk. Tylko z ostatniej s tacy i przed Warszawą, z Wołomina do s tacy i na 

 Pradze droga żelazna spuszcza się 16 m. 



JSTa całej przestrzeni od Małkini do Pragi mapa geologiczna wskazuje aluvium. 

 Grunty po większej części piaszczyste, wód i lasów dostatek. Ale w tych wszystkich 

 lasach, przynajmniej w pobliżu drogi żelaznej, którą pociąg sunie ku Warszawie, 

 moźnaby wybrać budulcu z wielkim trudem na wzniesienie zaledwie jednej porządnej 

 wsi. Krokwi wystarczyłoby dla wielu wiosek. 



Chociaż przejechawszy Bug, kraj nizki, równy i lasy wyniszczone, świat jednak 

 poweselał, na pozór z bardzo błahej przyczyny. Na rowami, przy stawach, stru- 

 mykach i po wioskach zjawiły się wierzby białe (Salix alba L.). Ich jasna zie- 

 loność i srebrzyste odbłyski więcej ożywiają każdą miejscowość, niż olchy posępnej 

 zieloności, królujące nad wodami Litwy. 



Pierwsza stacya za Bugiem: Zieleniec, wprawdzie w czerwcu zielony, nie zie- 

 leńszy jednak wcale od innych stacyj. 



Między drugą stacyą Łochowem i trzecią Tłuszczem przejeżdżam rzekę 

 Liwiec, przepływającą z lewej strony ku prawej, ku Bugowi. Tak się przedstawia, 

 jak Supraśl pod Białymstokiem, za wspaniale, jak na rzekę, mającą 120 km całkowi- 

 tej długości ze wszystkiemi zakrętami. W prostym kierunku od źródeł w Krzymo- 

 szach pod Siedlcami do ujścia do Bugu w Kamieńczyku jest tylko 85 km. (Łu- 

 niewski, Pamiętnik Fizyograficzny. Tom I, str. 453). 



Między Tłuszczem a ostatnią stacyą przed Warszawą, Wołominem, prze- 

 jeżdżam dwie skromne rzeczki: Ezandzę i Czarną Strugę. Między Wołominem 

 i Warszawą każda rzeczka, każda łąka, każdy lasek: dobrzy znajomi. 



W ciągu tygodniowego pobytu w Warszawie, chociaż była to najpiękniejsza 

 pora do zamiejskich wycieczek, nie miałem na nie czasu, zajrzałem tylko do parku 

 łazienkowskiego i obszedłem wiślane odsepiska. 



W Łazienkach królewskich w roku 1890 szlamowano stawy i kanały. Część 

 szlamu niezużytkowana leżała w ciągu roku 1891 w mniejszych i większych stosach 

 po różnych miejscach parku. Pamiętając z czasów dzieciństwa, jak w Lubelskiem, 

 między Opolem i Kazimierzem, we wsi Wolicy, po wyszlamowaniu stawu, jedna 

 duża kupa szlamu gęsto okryła się hebdem (Sambucus Ebulus L.), przedtem nie- 

 rosnącym w Wolicy; zacząłem od wiosny pilnie oglądać szlamy łazienkowskie, ale 

 nic szczególnego nie wyrosło. Puściły się tylko młode kasztany, wierzby, topole 

 i kilkadziesiąt gatunków roślin zielonych, po większej części pospolitych. Mimo 

 braku rzadszych roślin, przyjemnie było od czasu do czasu oglądać te szlamowe 

 pagórki, bo wszystko na nich rosło i bujało, jak na czarnoziemie podolskim. Jako 

 przykład, przytaczam, że na wiosnę zasuszyłem krzak 'podbiału (Tussilago far- 

 fara L.), mający więcej, niż pięćdziesiąt głąbików z kwiatami, a w jesieni zmierzy- 

 łem wij ącą się łodygę rdestu zarostowego { P o 1 y g o n u m d u m e t o r u m L.) r 3 m 

 długą, gdy flory niemieckie podają maximum na 1,6 m. 



