102 



DZIAŁ III. BOTANIKA. 



i kilku przyrodników krakowskich. Zielnik Akademii od 8-miu lat, gdy go raz 

 ostatni widziałem, powiększył się znacznie. Najwięcej mnie tym razem zajmowały 

 dwie szafy oddzielne, których zawartość oglądałem po raz pierwszy. Jedna z nich 

 mieści w ciemno-zielonych tekach cały zielnik Jundziłła, z kartkami, pisanemi jego 

 ręką, co prawda niewyraźnie. Druga szafa przechowuje zielnik Andrzejowskiego, 

 z kartkami własnoręcznemi, pisanemi bardzo wyraźnie. 



Ten zielnik — to skarb, obchodzący nietylko nas, ale cały świat bota- 

 niczny. Toć tam między innemi roślinami są zgromadzone suche pierwowzory 

 tych kilkudziesięciu najpóźniejszych nowych gatunków Andrzejowskiego, o któ- 

 rych dzisiejsi botanicy nie wiedzą sami, co sądzić. Nie mają bowiem ani za- 

 suszonych okazów, ani opisów, ani rysunków, ale często tylko same nazwy, podane 

 po większej części przez profesora Rogowicza z notaty Andrzejowskiego, odesłanej 

 po jego śmierci przez hr. Branickiego do Kijowa. Profesor Trautvetter przy tych 

 gatunkach w Incrementach zapisuje zwykle ,, nihil nisi nomen", a tu tymczasem 

 w owej odosobnionej szafce Muzeum leżą zasuszone prawdopodobnie wszystkie od 

 pierwszego do ostatniego te tajemnicze gatunki. Jeden z nich wpadł mi pod oczy 

 piękny Dianthus Comitissae Annae Andrz. hojnie uposażony w zielniku 

 w starannie zasuszone okazy. Pisząc ,, Zasiągi roślin dennokwiatowych", umieszczone 

 w Tomach IX, X i XI Pam. Fiz. nie wiedziałem o skarbie krakowskim i przy 

 Dianthus Comitissae Annae i przy wielu innych najpóźniejszych gatunkach 

 Andrzejowskiego nie umieściłem numerów porządkowych, ale znaki zapytania. 



Słyszałem, że zielnik Andrzejowskiego niezbyt dawno odesłany został z Wie- 

 dnia do Krakowa. Niedługo ma podobno być przysłany rękopism, obejmujący nie- 

 które opisy. Nie wątpię, że wtenczas znajdą się w Krakowie i siły i chęci do 

 ostatecznego uporządkowania cennej spuścizny po Andrzejowskim. ,,Species An- 

 drzej owskianae", wydane ozdobnie z pięknemi i wyczerpuj ącemi rysunkami, byłyby 

 chwałą Akademii Umiejętności. 



Z wielką ciekawością oglądałem w ogrodzie botanicznym krakowskim hodo- 

 wane rośliny tatrzańskie. Wszystkie razem są zgromadzone, wywołując na patrzą- 

 cym wrażenie, jakoby się znalazł niespodzianie na Kominach kościeliskich, na Krze- 

 sanicy, Giewoncie, na Liliowej, albo w innym rozkosznym tatrzańskim zakątku. 

 Rośliny przywozi z Tatr pan Maryan Raciborski, młody, ale już w wielu kierunkach 

 czynny i zasłużony botanik. 



Po dłuższym peryodzie hodowli, może przyrodnicy krakowscy przyjdą do 

 ogólniejszych wniosków o przyswajaniu roślin alpejskich, ale obecnie usiłowania 

 hodowli są jeszcze skierowane do nabycia pewności, które rośliny mogą, a które nie 

 mogą zaaklimatyzować się w ogrodzie botanicznym krakowskim. Jak dotąd, próby 

 są pomyślne. Oto szereg roślin tatrzańskich, które, według łaskawie udzielonych 

 mi objaśnień przez pana Raciborskiego, 



(A) bardzo dobrze się hodują: 



Androsace Chamaejasme Host., An. lactea L., Arabis alpina L., Ar. bellidi- 

 folia Jacq., Campanula alpina Jacq., C. Scheuchzeri Viii., Carex atrata L., 

 C. fuliginosa Schk., Cerastium alpinum L., Doronicum austriacum Jacq., Dryas 

 octopetala L., Gralium pusillum L., Geum montanum L., Gr. reptans L., Homogyne 



