114 



DZIAŁ III. BOTANIKA. 



Schreb., montanum L.). Obsiadły one żwirowate odsypisko, a połonicznik gładki 

 (He mi ar i a glabra L.) rozkłada płasko po wierzchu kamieni jasno-zielone de- 

 senie, jakby na ugorze mazowieckim. Srebrnik rozesłany (Potentilla repens L.) 

 zdążył po kamieniach rozpuścić rozłogi więcej niż metrowej długości. 



Wszystko są to goście; rzeczywistym gazdą kamienistych łożysk potoków kar- 

 packich jest tamaryszek, czyli września (Myricaria germanie a Desv.). Krzew 

 to wysmukły, jak cyprys, ale nierównie weselszej zieloności. Rośnie gromadnie, 

 nietworząc jednak w Karpatach tak gęstych i obszernych zarośli, jak bardzo do 

 niego podobna Myricaria herbacea Desv. nad brzegami morza kaspijskiego. 



Na dolinie szczawnickiej' bardzo rzadko się spotyka jakikolwiek dół, wodą 

 zalany. Gdy się trafi obok potoku taka wanna, kąpie się w niej żabieniec, babka 

 wodna (Alisma plantago L.); wodę pokrywa jasno-zieloną warstewką rzęsa 

 mniejsza (Łamna minor L.), a dół otaczają: gorczycznik pospolity (Barbarea 

 vulgaris R. Br.), krwawnica pospolita (Lythrum salicaria L.), jezogłówki, 

 wodne trawy i turzyce (Carex muricata, paniculata, flava, distans, 

 hirta). 



Ogólnie ciężkie tu warunki dla roślin wodnych. Są młyny i tartaki, ale stawu 

 ani jednego. Strumienie i potoki mają tak duże spadki, że dość obok potoku 

 poprowadzić kanał o małym spadku, żeby niedaleko można było koło wodne 

 ustawić. 



Jezior, łąk nadbrzeżnych, ani błot (w mazowieckiem i litewskiem znaczeniu) 

 niema tu wcale. To też nie widziałem na dolinie szczawnickiej grzybieni (Njm- 

 phaea, Nuphar), wrzeczników (Potamoge ton), wywłócznikóio (Myriophi- 

 lium), uszyć (Sagi tar i a), roświt (Butomus), zabiścieków (Hy dr o char i s) 

 i wielu innych wodnych roślin pospolitych w okolicach Warszawy. Tataraku ro- 

 śnie odrobina w parku, w maleńkim dole, napełnionym wodą. 



Prócz kamienistych łożysk potoków, przytuliskiem roślin wilgoci chciwych 

 są na dolinie szczawnickiej młaki, czyli błota górskie. Ponieważ w górach o ka- 

 wałek równego miejsca trudno, więc prawie wszystkie młaki i młaczki są pochyłe, 

 czasem bardzo strome i tern się głównie różnią od płaskich błot równi- 

 nowych. 



Wśród gór spotykamy źródło niewielkie. Przezroczystą jak kryształ wodę 

 obsiadły niezapominajki, manna, sitowie (Scirpus silvaticus L., palustris L.), 

 sity (Juncus effusus L., glaucus Ehrh., lamprocarpus Ehrh., compres- 

 sus Jacq., bufonius L.) i t. d. Woda ze źródła wśród gęstwiny rzeżuchy gorz- 

 kiej (Car darninę a mar a L.) spływa wązkim paskiem ku dołowi. Zamało jej 

 jednak, żeby mogła utworzyć oddzielny strumyczek, więc tylko kawał pochyłego 

 gruntu nasiąkł silnie wilgocią i zrobiła się młaka. 



Czasem niema źródła na powierzchni ziemi, tylko kawałek silnie zawilgoconej 

 góry świadczy o jego istnieniu. Innym razem bez źródła młaka powstaje z wody 

 deszczowej, zatrzymującej się w zaklęsłem uboczu góry. 



Na karpackiej młace i mokrej łące mazowieckiej rośnie wiele wspólnych 

 gatunków kwiatowych, np. ostrozen błotny (Cirsium p a lustr e L.), storczyk sze- 

 rokolistny (Orchis latifolia L.), kruszczyk błotny (Epipactis palustris 

 Crntz.), ostrzeio turzy cowaty (Blysmus compressus Panz.), kaczeniec (Cal t ha 



