120 DZIAŁ III. BOTANIKA. 



Przy końcu sierpnia, wśród smutnych pastwisk, ogołoconych z kwitnących 

 roślin, zjawiają się przy ziemi radujące oczy, jaskrawo-niebieskie kwiaty goryczki 

 rzesowanej (Gentiana ciliata L.). 



Linde nie zamieszcza wyrazu polana; u górala ma on bardzo rozległe zna- 

 czenie. Polaną nazywa mieszkaniec doliny szczawnickiej łąkę górską, nigdy nie- 

 oraną i polaną mianuje pole, na którem owies sieje, a potem w czasie paro- 

 letniego ugorowania siano zbiera. O ile mogłem wywnioskować z rozmów górali, 

 główną właściwością polany jest chyba jej wysokie w górach położenie, a przy- 

 najmniej od wsi odległe.*) Nazwy ludowe są często trudne do wyrozumienia 

 i dopiero wprowadzone do książkowego języka stają się ściślej określonemi. 



Góral wyżej ceni polanę, dającą się zorać i owsem zasiać, niż górską łąkę, 

 bo pierwsza podczas ugorowania daje mu więcej siana. 



Ugorujące górskie owsisko na polanie nie jest wcale podobne do ugoru na 

 równinach. W pierwszym roku sięgają do pasa rozrodzone na ugorującej polanie 

 chabry wielokwiatowe (Centaurea Scabiosa L.), dryakwie polne (Knautia 

 arvensis Duby), szałwie (Salvia verticillata L.), kokoryczki okółkowe (Poly- 

 gonatum verticillatum Mnch.^ i t. p. 



Czasem ugór bieli się od rozkwitłej marchwi dzikiej, jakby umyślnie gęsto 

 nasianej. Czasem aż się niebieszczy od żmijowców (Echium vulgare L.), wtedy 

 góral zbiera nietęgie siano pierwszoroczne. W drugim roku polana barwi się ty- 

 siącem kwiatów, zieleni trawami i staje się najpiękniejszą łąką. Ponieważ orka 

 tu płaska, bez brózd i zagonów, więc uwierzyć trudno, że to ziemia, przed dwoma 

 laty uprawiana. 



Niekiedy polana tylko rok ugoruje i płodozmian jest bardzo uproszczony: 

 owies, siano— owies, siano — i tak ciągle. 



Czasem góral całe lato owce trzyma na polanie w przenośnym koszarze 

 i polanę umierzwia, to jest koszaruje, mówiąc po góralsku, czyli hurtuje, jak mó- 

 wią w lubelskiem. Na polanie skoszarowanej sieje się jęczmień, albo ozimina, 

 a owies dopiero w latach następnych. Niema zwyczaju sadzić na skoszaroicanej 

 polanie kartofli, chociaż wyjątkowo widziałem bardzo piękne, niedaleko obidzkiej 

 drogi, na wzniesieniu przeszło 900 m y na szczycie głównego grzbietu Karpat. 



Polany, nigdy nieorane z powodu wielkiej pochyłości gruntu, albo zbyt cien- 

 kiej warstwy ziemi rodzajnej na skalistem podłożu, chociaż mniej cenione przez 

 ich właścicieli, są rozkoszą, włóczącego się po górach -florysty, bo najwięcej pie- 

 lęgnują gatunków kwiatowych. 



Na najniżej położonych polanach bardzo dużo koniczyny łąkowej i pogiętej 

 (Trifolium pratense L., T. medium L.), chabru łąkowego (Centaurea Ja- 

 cea L.), szelązników (A lec tor olophus major W. et Grek., A. minor 



*) Prof. Kotula (Spis roślin naczyniowych ż okolic górnego Strwiaźa i Sanu. Spr. K. 

 Fiz. Kraków. Tom XVII, str. 110) pisze: „polana, nazywam iąkę wśród lasów"... Określenia 

 tego nie da się zastosować do doliny szczawnickiej, bo wszystkie górskie łaki na bezleśuem 

 paśmie granicznem, badź nigdy nieorane, b%dź zasiewane owsem, górale nazywają polanami. 



