182 



DZIAŁ Hf. BOTANIKA. 



łaccaceae, Berberidaceae, Resedaceae, Droseraceae, Aceraćeae, Araliaceae, San- 

 talaceae, Loranthaceae, Oleaceae, Apocynaceae, Asclepiadaceae, Gesneraceae, Yer- 

 benaceae i Cucurbitaceae. Wszystkie zresztą te rodziny są ubogie w gatunki. 

 z niektórych rośnie w naszym kraju zaledwie po jednej, lub po dwie rośliny. 



Okolica, w której pan Morozewicz zbierał swoje rośliny, rozpościera się 

 wzdhiź Narwi na północo-wschód miasteczka Tykocina, w paro-kilom etrowej od 

 niego odległości. Środkowy punkt tej przestrzeni stanowi wieś Zędziany, leząca 

 nad samą Narwią po lewej stronie tej rzeki. Stąd czyniono wycieczki na wszystkie 

 strony, jak w okolice wsi Babina (Babino) na wschód, Sawina (Sawino) na północ, 

 Radul i do lasu „Stelmachowskiego" (lezącego na południe od Tykocina) na za- 

 chód i na Kępy, oblane bocznemi ramionami Narwi na południe. Te ostatnie 

 i same Zędziany dostarczyły najwięcej materyału do zielnika. 



Okolica, z wyjątkiem pobrzeży Narwi, jest przeważnie wzgórkowata. Rzeka 

 Narew płynie aź pod wyżej wspomnianą wieś Radule w kierunku zachodnio-pół- 

 nocnym, stąd wykręca nagle na wschód i przepływając pod Zędzianami, zmierza 

 w okolicę Choroszczy, gdzie pod wsią Zółtki zwraca znowu na północo-zachód. 

 Tu, przyjąwszy w siebie rzeczkę Supraśl, zdążającą od wschodu, płynie już prze- 

 ważnie w kierunku zachodnim, mija Tykocin i połączywszy się z Biebrzą (Bobra), 

 wlewającą w nią swe wody, od północy wchodzi obudwu swemi brzegami w gra- 

 nice Królestwa Polskiego. 



Zędziany są odległe od Tykocina w prostym kierunku niewięcej, jak o 8 kilo- 

 metrów, lecz chcąc się puścić Narwią do tego miasteczka, należałoby zrobić przy- 

 najmniej trzy razy dłuższą drogę z powodu silnego, tylko co opisanego zakrętu. 



Na całej przestrzeni od Suraża aż do ujścia Biebrzy Narew nie płynie poje- 

 dyńczem korytem, lecz dzieli się na mniej więcej liczne ramiona, obejmujące zna- 

 czne przestrzenie ziemi, niewiele po nad jej poziom wzniesione. Pod Zędzianami 

 i w najbliższej ich okolicy główne koryto rzeki znajduje się po stronie Królestwa 

 Polskiego, Kępy, oblane bocznemi odnogami rzeki, należą do pow. Białostockiego. 

 Cała szeroka nizina Narwi przedstawia szerokie, podmokłe łąki, zwane przez mieszkań- 

 ców bielami, a znamionujące się przewagą ostrych turzyc, które nazywają tu rze- 

 żuchą, podobnie jak i w innych okolicach kraju. Dno rzeki błotniste i grzęzkie, 

 a brzegi zarosłe mnóstwem roślin moczarowych, turzyc, traw, bobrka trójlistnego 

 (Menyanthes trifoliata), czerwieni (Calla palustris) i wierzby popielatej (Salix 

 cinerea), nazywanej przez lud tamtejszy poprostu krzewiną. 



I w samym środku Narwi, która tu płynie bardzo powoli, rośnie mnóstwo 

 roślin, jak sitowie (Scirpus lacustris), trzcina, jeżogłówka (Sparganium), tatarak, 

 wznoszące swe głowy wysoko nad wodę, inne znów, jak grzybień biały i żółty, 

 worecznik pływający i lśniący i rdest ziemnowodny, są rozpostarte na jej po- 

 wierzchni. Woda czarna i czysta o znacznym stopniu przezroczystości. 



Kępy, a właściwie przestrzenie ziemi, objęte ramionami Narwi, są o tyle 

 wzniesione nad poziom rzeki, że możliwą jest na nich uprawa ziemi. Porosłe są 

 znaczną ilością drzew (niezdarzających się w innych miejscach tejże okolicy), 

 jak lip, dębów, grusz, jabłoni, jarzębiny, a także grabiny i kaliny. Wśród tych, 



