L. F. HILDT. CHRZĄSZCZE PODOLSKIF. 



211 



był znajdowany poza Sanem (Nowicki). Hochhut wymienia jako podolski gatu- 

 nek Melancarabus gastridulus. Gatunek, podobny do krymskiego Min- 

 gens, różni się od niego trzema rzędami zagłębień na pokrywach skrzydło- 

 wych, bardziej rozszerzonych ku końcowi, niż u poprzedniego. Hochhut znajdował 

 go koło Kijowa. Jeden okaz znajduje się w zbiorze po ś. p. Wańkowiczu we 

 Frascati. 



Zastanowić mi się wypada nad podolskim Melancarabus glabratus. 

 Obok gatunku glabratus, który zupełnie niczem od naszego się nie różni, 

 a który równie dobrze wg. podolskiej, jak u nas się znajduje, jest też tam odmiana, 

 która się różni od naszego wielkością, i to jest charakterystyczną, jej cechą. Na- 

 sze są długie 11 linij, gdy pomieniona odmiana dochodzi do 14 linij długości. 

 Czy to jest wyłącznie miejscowy owad, lub czy się też gdzieindziej znajduje, tego 

 nie wiem. Okaz taki posiada w swoim zbiorze pan Ludwik Dembowski. 



Carabus excellens występuje w g. podolskiej w bardzo licznych odmianach 

 pod względem barw, które (zdaje mi się), w miarę starzenia się owadu, zmieniają 

 się bardzo. Skoro dopiero co z poczwar ki wykluł się i jest jeszcze miękki, wtedy 

 jest trawiasto-zielony, z brzegiem pokryw żywo purpurowym, gdy już stwardnieje, 

 staje się bronzowy, a zupełnie stare okazy są ciemno-brunatne i tracą żywy, me- 

 taliczny połysk. Stwierdziłem to spostrzeżenie na wszystkich widzianych dotych- 

 czas osobnikach. Dwa jasne, które znajdują się w zbiorze pana Makowieckiego, 

 są miękkie. 



W katalogu hr. Wł. Dzieduszyckiego wymieniony jest var. polonicus, 

 który jest ciemno-zielonej barwy, lub fioletowej, z odmiennem urzeźbieniem, niż 

 zwykły excellens. Powyższa odmiana jest opisana przez pana J. Dziędziele- 

 wicza (? pana Łomnickiego). 



Znajdowałem sam w okolicy Sokala, w Poturzycy, odmianę o pokrywach 

 czarnych, z bardzo szeroko ubarwionym brzegiem, którego złocisty, tęczowy po- 

 łysk ku środkowi pokryw w naciek fioletowy przechodzi. Takie okazy znajdują 

 się w zbiorze po ś. p. Janie Wańkowiczu, ale nie wiem, z jakiej miejscowości po- 

 chodzą. 



To, co poprzednio powiedziałem: „że pewien gatunek może być niespodzie- 

 wanie tu lub owdzie znalezionym", stosuje się i do Carabus aur a t u s. Jest to 

 gatunek, według Hochhuta, także podolski. Nowicki też go podaje, jako gatunek 

 na Podolu galicyjskiem. W Niemczech południowych, w całej Szwajcaryi i koło 

 Paryża jest on bardzo pospolity. Sani go w okolicy Genewy i pod Paryżem 

 w licznych okazach (120 sztuk) znajdowałem, nie miałem jednak pojęcia, że owad 

 ten znajduje się w Królestwie w powiecie lipnowskim. Dowodem tego jest okaz, 

 tamże znaleziony przez doktora Aleksandra Zalewskiego. Owad ten w formach 

 niczem się nie różni, nawet barwą, od osobników, pochodzących z różnych stron 

 Europy, które, czy to sam znajdowałem, czy też widziałem. Pan Konrad Brandel 

 znajdował go w jakiejś okolicy po drugiej stronie Dniestru. 



Do gatunków podolskich zaliczają się: Carabus Besseri (bardzo ładny 

 i duży okaz znalazł pan Makowiecki), C. scabriusculus i jego odmiany: Lippi, 

 Cavelini, Carabus Estreicher i. Te wszystkie posiadają cechy zewnętrzne 

 tak odrębne, że trudnoby było te gatunki załączyć do fauny innych krajów. 



